ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Basisopleiding Oosterse Filosofie: levenskunst uit het Oosten

Overzicht van de vijf cursusweekendenBasisopleiding oosterse filosofie

Zaterdag 2 en zondag 3 februari 2013
Zaterdag 16 en zondag 17 maart 2013
Zaterdag 11 en zondag 12 mei 2013
Zaterdag 13 en zondag 14 juli 2013
Zaterdag 14 en zondag 15 september 2013

Docent: Michel Dijkstra met verschillende gastdocenten

Wat is het goede leven? Hoe kan ik gelukkig worden? Op welke manier moet ik omgaan met de wereld en mijn medemens? Deze vragen staan van oudsher niet alleen centraal in het westerse denken, maar ook in de wijsbegeerte uit het Oosten. Grote denkers uit de oosterse tradities, zoals het taoïsme, boeddhisme en hindoeïsme hebben verfrissend eenvoudige en tegelijkertijd diepzinnige antwoorden op deze kwesties geformuleerd. Zij kunnen ons helpen om de kunst van het leven te beheersen. Zo roept de Chinese wijsgeer Zhuang Zi ons op poëtische wijze op om ‘open te leven als een vlinder’, terwijl zenmeester Dogen stelt dat de schoonheid van het leven ligt in de acceptatie van de vergankelijkheid.

De ISVW Basisopleiding Oosterse Filosofie laat u kennismaken met de belangrijkste levenskunstige inzichten uit de oosterse denktradities. Tijdens elk weekend leert u de kernteksten uit een stroming kennen en bestudeert u de relatie tussen grote westerse filosofen, zoals Schopenhauer en Buber, en het Oosten. Bovendien is er volop ruimte voor reflectie en gedachte-uitwisseling. Praktische onderdelen, bijvoorbeeld de beoefening van zenmeditatie, stellen u in staat om de oosterse levenskunst aan den lijve te ondervinden. Dit alles kan u inspireren in uw eigen filosofische zoektocht. Om het met de taoïstische meester Lao Zi te zeggen: ‘Hoe ontstaat de Weg? – Door hem te gaan!’

Over de hoofddocent

Michel DijkstraDrs. Michel Dijkstra studeerde filosofie, journalistiek en Sanskriet in Groningen. Artikelen van zijn hand verschenen onder andere in Filosofie Magazine en het dagblad Trouw. Daarnaast publiceerde hij Oosterse Filosofie in een notendop (Bert Bakker, 2008), de bloemlezing Bij Lao Tsé op de thee (Prometheus, 2009) en Zenboeddhisme (Ambo, 2010). Momenteel werkt hij aan een proefschrift over Meister Eckhart en de middeleeuwse zenmeester Dogen.

 1. Op zoek naar verlichting: levenskunst in de Indiase filosofie

Zaterdag 2 en zondag 3 februari 2013

Docent: drs. Michel Dijkstra, gastdocent: dr. Bruno Nagel

In India betekent filosoferen meer dan alleen abstract nadenken en redeneren. De wijsgeren uit dit subcontinent zijn meesters in de levenskunst. Hun tijdloze antwoorden op de vraag naar het goede leven bieden nog altijd een schat aan inspiratie voor de moderne mens. In dit weekend maakt u kennis met de belangrijkste stromingen uit het Indiase denken: het hindoeïsme en boeddhisme.

Aan de hand van een workshop over kernteksten wordt duidelijk dat beide stromingen naar de verlichting streven: het loslaten van alle gehechtheden. Ter illustratie van deze levenspraktijk bekijkt u de film Altar of Fire van Sanskritist Frits Staal (1930-2012), die een adembenemende reconstructie van een vedisch offerritueel bevat. In de slotlezing wordt de verhouding van de negentiende-eeuwse filosoof Arthur Schopenhauer ten opzichte van de Indiase filosofie belicht. Kunnen we zijn inzichten gebruiken om onze eigen houding ten opzichte van het hindoeïsme en boeddhisme te bepalen?

Over de gastdocent:

Bruno NagelDr. Bruno Nagel studeerde filosofie, theologie en godsdienstwetenschappen in Nijmegen en Zwolle en Indo-Iraanse talen en culturen in Utrecht. Tot 2000 was hij docent vergelijkende wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde onder andere over Meister Eckhart en Schopenhauers relatie tot het oosterse denken. Daarnaast was hij verantwoordelijk voor het deel over India in het standaardwerk 25 eeuwen Oosterse filosofie (Boom, 2008)

2. Leven als een vlinder: de Chinese weg naar zelfverwerkelijking

 Zaterdag 16 en zondag 17 maart 2013

Chinese vlinderDocent: drs. Michel Dijkstra, gastdocent: dr. René Ransdorp

‘Je begrijpt het leven niet eens, hoe wil je dan de dood doorgronden?’ Met dit antwoord wees Confucius, de grootvader van de Chinese filosofie, een leerling terecht die geïnteresseerd was in het hiernamaals. Confucius’ uitspraak toont meteen het karakter van de Chinese filosofie, die om het hier en nu draait en geen boodschap aan metafysische speculaties heeft. Centraal in dit denken staat de vraag ‘Wat is de Weg?’: de juiste manier om de staat te besturen en om jezelf te ontwikkelen.

Tijdens dit cursusweekend maakt u kennis met Confucius’ visie op zelfverwerkelijking door het ontwikkelen van de deugd. Ook leest u poëtische teksten van taoïsten zoals Lao Zi en zenboeddhisten zoals meester Linji, die beide op een unieke manier de nadruk leggen op spontaniteit en vrijheid.

Over de gastdocent:

René RansdorpDr. René Ransdorp is kenner van het klassiek taoïsme. Hij doceerde wijsbegeerte aan het hoger onderwijs in Amsterdam en verzorgt tegenwoordig cursussen Chinese filosofie aan diverse instellingen. In 2005 promoveerde hij op de taoïstische filosoof Zhuang Zi. Een sleutelpublicatie van Ransdorp is Zwervend met Zhuang Zi: wegwijs in de taoïstische filosofie (Damon, 2007).

3. Als een dauwdruppel op het gras: Japanse inzichten voor een waardevol leven

Zaterdag 11 en zondag 12 mei 2013

Mahavira tempelDocent: drs. Michel Dijkstra, gastdocent: drs. Annewieke Vroom

‘Met wat zal ik de wereld vergelijken?/ Maanlicht, gereflecteerd/ In een dauwdruppel/ Vallend van een/ Kraanvogelsnavel.’ In dit korte gedicht probeerde de grote dertiende-eeuwse zenmeester Dogen de schoonheid en de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan te vatten. Zijn filosofie, die tijdens dit cursusweekend centraal staat, bevat unieke en poëtische inzichten in de levenskunst. Zo stelde Dogen dat zenmeditatie een oefening is om zo open en ontvankelijk mogelijk in het leven te staan. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zijn filosofie wel eens ‘een serie voetnoten bij zitmeditatie’ werd genoemd. Tijdens dit cursusweekend heeft u de mogelijkheid om u zowel in de theorie van Dogens geschriften als in de praktijk van de zitmeditatie te verdiepen. Tevens komen enkele moderne zenfilosofen uit de Kyotoschool aan de orde, die actief de dialoog met het Westen zochten. In een discussie wordt onderzocht welke rol de levenskunst van Dogen en de Kyotoschool in ons leven kan spelen.

Over de gastdocent

Annewieke VroomDrs. Annewieke Vroom is godsdienstfilosoof aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en werkt aan een proefschrift over de Kyotoschool. Zij doceert een groot aantal wijsgerige vakken aan de VU-opleidingen theologie, islam en religiestudies. Haar onderzoek richt zich op diversiteit en interreligieuze dialoog, met name de Boeddhistisch-Christelijke.

 

4. Licht uit het Oosten? Moderne oosterse denkers als inspiratie voor het Westen

Zaterdag 13 en zondag 14 juli 2013

KrisnamurtiDocent: drs. Michel Dijkstra, gastdocent: dr. Bert van Baar

‘Innerlijke eenvoud’ is de titel van een wereldberoemde bloemlezing uit het werk van Krishnamurti (1895-1986), een van de eerste moderne oosterse filosofen die in het Westen bekend werd. Deze Indiase denker muntte uit in helderheid: steeds weer gaf hij praktische antwoorden op de levensvragen van zijn publiek. Dankzij zijn diepzinnige lezingen raakten veel westerlingen overtuigd van de waarde van het oosterse denken.

Krishnamurti is een van de centrale denkers uit dit cursusweekend, waarin de invloed van moderne oosterse denkers op het Westen wordt onderzocht. Hebben westerlingen door deze filosofen een te romantisch beeld van het Oosten gekregen? Of schijnt het licht werkelijk uit de Oriënt? Tijdens dit weekend staan we niet alleen stil bij klassieke wijsgeren als Krishnamurti en Aurobindo, maar verdiepen wij ons ook in het leven en werk van een boeddhist die tegenwoordig miljoenen mensen inspireert: de Veertiende Dalai Lama.

Over de gastdocent

Bert van BaarDr. Bert van Baar promoveerde als cultureel antropoloog op een onderzoek naar het Tibetaans boeddhisme. Hij is zelf praktiserend boeddhist en doceert sinds 1994 boeddhistische filosofie en meditatie. In 2010 publiceerde hij Daila Lama, wijze van onze tijd bij uitgeverij Bert Bakker.



5. Oh East is East and West is West…

Zaterdag 14 en zondag 15 september 2013

Oost westDocent: drs. Michel Dijkstra, gastdocent: em. prof. dr. Heinz Kimmerle

‘Oh East is East and West is West and never the twain shall meet’ schreef de negentiende-eeuwse dichter en schrijver Kipling, tegenwoordig vooral bekend door Junge Book. Vaak worden deze regels aangehaald als een argument voor cultuurrelativisme: een westerling kan het Oosten nooit volledig kan doorgronden, omdat deze cultuur teveel van zijn eigen verschilt.

Dit cursusweekend probeert een antwoord te geven op de vraag of deze cultuurrelativistische houding ten opzichte van het Oosten juist is. U maakt kennis met twee grote denkmodellen: de interculturele filosofie, die door grondlegger Heinz Kimmerle, een leerling van Gadamer, wordt toegelicht en het comparatieve model van de Vlaamse filosoof Ulrich Libbrecht. Beide methoden stellen u in staat om te reflecteren op de verhouding tussen de Oosterse en Westerse filosofie en levenskunst. Bovendien helpen zij u om uw eigen standpunt in dit mondiale debat te bepalen.

Over de gastdocent

Heinz KimmerleEm. Prof. dr. Heinz Kimmerle was hoogleraar Methodieken van de wijsbegeerte en Grondslagen van de interculturele filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij werkte herhaaldelijk als gasthoogleraar aan universiteiten in Kenia, Ghana en Zuid Afrika. In 2003 ontving hij een eredoctoraat van de University of South Afrika in Pretoria.



Toegang

Voor de gehele basisopleiding:

Arrangement 1
€ 1507,50 (5 weekeinden cursus met leesinstructie, koffie/thee, lunchbuffetten, diners met wijn, examendag met certificaat).

Arrangement 2
€ 1750,- (arrangement 1 + standaard hotelkamer en ontbijtbuffet).

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Aanmelden

 

Vrienden van de ISVW krijgen korting

De weekenden zijn ook apart te volgen. Dan betaalt u relatief gezien minder, maar kunt u niet deelnemen aan het studiebegeleiding op de zondagmiddagen. Deze is namelijk exclusief voor deelnemers aan de Basisopleiding. U ontvangt dan ook geen certificaat voor de opleiding.

 

Accreditaties

Deze ISVW-opleiding is geaccrediteerd door

Cedeo

ANVW

NRTO

CRKBO