ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Beroepsopleiding tot Filosofisch practicus

 Filosofisch consulentschapVanaf 21 september 2013

Beroepsopleiding tot Filosofisch Practicus/Filosofisch Consulent

Het vak van Filosofisch Practicus (ook wel filosofisch consulent genoemd) maakt een snelle ontwikkeling door. Daaraan draagt de beroepsopleiding die de ISVW sinds drie jaar aanbiedt in belangrijke mate bij. Deze korte, maar intensieve leergang bereidt deelnemers in zes weekenden en zeven individuele sessies voor op zelfstandige praktijkvoering. De onderwezen methode wordt evenwel ook buiten de spreekkamers van filosofische praktijken met goede resultaten toegepast, bijvoorbeeld door psychotherapeuten, trainers, coaches, vertrouwenspersonen, mediators, personeelswerkers, en anderen die beroepshalve inzichtverschaffende dieptegesprekken voeren.

Inhoud van de opleiding:

Deze eenjarige opleiding loopt op twee sporen. Tijdens zes bijeenkomsten van vier dagdelen, in Leusden, en zeven individuele supervisiesessies met de docent, in Utrecht, wordt de filosofische gesprekshouding die de methode kenmerkt ontwikkeld (het eerste spoor) en reflectie op het vak opgang gebracht (het tweede). De zelfstudie, daarnaast, bestaat uit het lezen en verwerken van de literatuur, het schrijven van korte opstellen, het voeren van gesprekken met eigen oefen-cliënten en de verslaglegging daarvan. De opleiding wordt afgerond met een examenweekeinde.

De methode die in de opleiding onderwezen wordt en waarmee de deelnemers uitgebreid oefenen is die van de docent, Harm van der Gaag. Andere manieren van werken en opvattingen over het vak, zoals van Eite Veening, Schlomit Schuster en Catharina de Haas, komen aan de orde in de literatuur en tijdens de reflectiegesprekken in de groep.

Na afronding van de opleiding kunnen deelnemers als gezel binnen het Gilde van Filosofisch Practici hun vakbekwaamheid verder vergroten. Dat is ook de fase waarin zij eigen accenten kunnen gaan leggen in hun manier van werken. Naast de accreditatie door het Gilde wordt de opleiding erkend door CEDEO.

Hier volgt een overzicht van onderwerpen die tijdens de opleiding aan de orde komen:

De ontmoeting met de cliënt

Wat gebeurt er tijdens het eerste gesprek? Wat is aard van de ontmoeting tussen consulent en cliënt? Waar begint die ontmoeting? Waar houdt ze weer op? Welke informatie wordt tijdens het eerste gesprek gegeven en welke verzameld? Gaat het alleen om wat er gezegd wordt? Welke zijn de mogelijke uitkomsten van een eerste gesprek? Hoe signaleer je problematiek die de kaders van de filosofische praktijk te buiten gaat? Moet een filosofisch consulent een psychologische diagnose kunnen stellen? 

Luisteren en interveniëren

Wat betekent luisteren? Is er zoiets als filosofisch luisteren? Hoe is ons luisterend vermogen te versterken? Waar stopt het luisteren en begint het spreken? Wat is de rol van interpretatie/hermeneutiek? Wie is er aan het filosoferen, de consulent of de cliënt? Verslaglegging; privacy; intervisie en supervisie. De rol van de herinnering en het werken in het hier en nu. Overdracht en weerstand. Non-verbale uitwisselingen.

Werken met vragen

De methode van het ontwikkelen en bevragen van de vraag: uitgangspunten, technieken, voorbij de technieken. Valkuilen. Beperkingen. Alternatieven. Is het volgen van een protocol te verkiezen boven het zich vrij laten ontwikkelen van de dialoog? Wat te doen als een gesprek vastloopt? Wat kan er misgaan? Wanneer is het klaar? Het verlangen van de practicus.

Verwante disciplines

Wat kunnen we leren van bijvoorbeeld de psychoanalyse en de rationeel-emotieve therapie? Wat zijn de verschillen? Is een eclectische aanpak (die ook van inzichten en technieken afkomstig uit verwante disciplines gebruik maakt) mogelijk? Wenselijk? De onderscheidende kenmerken van de methode.

(Zelf-)evaluatie en kwaliteitsborging

Hoe beoordelen we een gesprek? Hoe een serie gesprekken? Hoe onafhankelijk kan een filosofisch consulent werken? Supervisie en intervisie. Vakmatige ontwikkeling na de opleiding. De betekenis van het Gilde.

Een eigen praktijk

Voltijdse beroepsactiviteit of bijkomende vaardigheid? Het opzetten van een praktijk. Voorwaarden, vormen, risico's, kosten. Welke overige vaardigheden zijn nodig? Investeringen; tarieven; specialiseren of generalistisch werken; aansprakelijkheid. Het werven van cliënten. Vooruitzichten van het vak op langere termijn.

Studiebelasting

De opleiding vergt een niet onaanzienlijke inspanning van de deelnemers. Per bijeenkomst leest u 200 tot 400 pagina's lectuur. Daarnaast levert u schriftelijk werk in (verwerking van de literatuur, korte en langere schrijfopdrachten) en voert u tenminste drie series van tenminste acht gesprekken met door u zelf te werven proefklanten. U moet rekenen op een studiebelasting van circa 320 uur, inclusief de voorbereiding van het examen.

Literatuur (onder voorbehoud):

  • Gerd Achenbach, Philosophische Praxis (gedeeltelijk)
  • Peter Raabe, Philosophical Counseling (ged.)
  • Shlomit Schuster, Filosofische Praktijk (ged.)
  • Paul Wouters, Denkgereedschap 2.0
  • Adriaan Hoogendijk, Spreekuur bij een filosoof (ged.)
  • Eite Veening, Denkwerk
  • Ran Lahav, A Course On Philosophical Practice (ged.)
  • Lou Marinoff, Plato, not Prozac!
  • Harry Stroeken, Kleine psychologie van het gesprek
  • Theodor Reik, Listening with the Third Ear (ged.)
  • Sigmund Freud, De psychopathologie van het dagelijks leven (ged.)
  • Frans Schalkwijk, Diagnostiek in de Praktijk (ged.)
  • Irvin Yalom, Therapie als geschenk
  • J. Delnoij, Filosofisch consulentschap
  • P. Verhaeghe, Het einde van de psychotherapie

Voor wie is de beroepsopleiding bedoeld?

Een academische graad in de filosofie is geen vereiste voor deelname. Ook deelname aan de Basisopleiding Filosofie in de Praktijk is dat niet, al wordt deze wel aanbevolen. Eenieder die beroepsmatig inzichtverschaffende gesprekken voert of dat wil gaan doen en zich deze methode eigen wil maken, is uitgenodigd om bij de ISVW een toelatingsgesprek met de docent aan te vragen. Doel van dit gesprek is te onderzoeken of men met de juiste verwachtingen aan de opleiding begint en of men een goede kans maakt de opleiding met een bevredigend resultaat af te ronden. Om een eerste indruk te krijgen van de werkwijze, en als voorbereiding op het toelatingsgesprek, kunnen belangstellenden het artikel “Wat is er filosofisch aan de filosofische praktijk?”, geschreven door de docent, opvragen bij de ISVW.

Opbouw opleiding

 • Zes bijeenkomsten op zaterdagen en zondagochtenden

• Zeven individuele gesprekken van drie kwartier tussen u en de docent

• Arrangement met diner op zaterdag, lunchbuffetten op zaterdag en zondag, koffie/thee.

• Het boek Filosofische praktijk, een alternatief voor counseling en psychotherapie van Schuster (t.w.v. € 20,95).

• Overnachtingen in een standaardkamer op Landgoed ISVW. (U kunt ook inschrijven zonder te blijven overnachten).

•Syllabus met een deel van de verplichte literatuur

•Uitreiking van een certificaat bij afronding van alle onderdelen.

Elke cursusweekend heeft dezelfde opbouw. Zaterdag, 9.45 uur ontvangst met koffie/thee, 10.30 uur aanvang. Einde op zondag 12.30 uur met daarna een afsluitende lunch.

Data

Zaterdag 21 en zondag 22 september 2013
Zaterdag 26 en zondag 27 oktober 2013
Zaterdag 23 en zondag 24 november 2013
Zaterdag 11 en zondag 12 januari 2014
Zaterdag 29 en zondag 30 maart 2014
Zaterdag 24 en zondag 25 mei 2014
Examenmiddag zaterdag 28 juni 2014

Over de docent

Harm van der GaagDocent Harm van der Gaag opende in 2004 filosofische praktijk Denk dieper in de binnenstad van Utrecht. Destijds was het verschijnsel ‘filosofische praktijk’ nog goeddeels onbekend. Na een aantal magere jaren kwam de praktijk goed op gang en kon Harm als eerste in Nederland met dit werk in zijn levensonderhoud voorzien. Inmiddels is de werkwijze die Harm ontwikkelde toonaangevend in het vakgebied. Naast zijn werk met cliënten, vier dagen per week, het verzorgen van de opleiding aan de ISVW en het geven van supervisie aan gezellen binnen het Gilde houdt Harm zich bezig met het schrijven van een boek over het vak en met een promotieonderzoek.

Toegang:

CedeoArrangement 1: € 3725,- (6 weekenden, 6 diners met wijn,12 x lunchbuffet, koffie/thee en boek Filosofische praktijk).

Arrangement 2: € 3995,- (arr. 1 + 6 x  standaard hotelkamer en ontbijt).

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Mocht u aanvullende vragen hebben over de inhoud van deze beroepsopleiding, dan kunt u deze stellen het beste per mail stellen aan docent Harm van der Gaag.  Voor vragen over de praktische organisatie kunt u mailen met de receptie van de ISVW of bellen met 033-4650700.