ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

BEROEPSOPLEIDING TOT SOKRATISCH GESPREKSLEIDER

 

De socratische methode?

In een socratisch gesprek onderzoeken een of meer personen hun opvattingen over een bepaalde vraag. Zij gaan daarbij in gesprek over hun redenen, argumenten en dieperliggende visies, en over de juistheid daarvan. Je kunt een socratisch gesprek voeren in een 1-op-1 situatie of met een grotere groep, en het kan over elk mogelijk onderwerp gaan, als het voor de deelnemers maar de moeite waard is.

De socratisch begeleider bemoeit zich niet met de inhoud van het gesprek, maar stuurt alleen op de vorm. Hij vraagt subtiel door naar iemands denkbeelden en nodigt diegene uit om over zichzelf na te denken. Een socratisch gesprek kan leiden tot een zeer intensieve vorm van filosoferen, die uitmondt in een indringende zelfreflectie. Als het tenminste goed begeleid wordt.

Wat leer je in de opleiding?Sokrates

In de opleiding maak je je de kern van de methodiek eigen en leer je welke houding je als begeleider moet innemen en welke interventies je kunt doen om het gesprek goed te laten verlopen. Daarna kun je met de methode werken in verschillende situaties: onderwijs, hulpverlening, coaching, advieswerk, in gesprekken met één individu of met groepen.

Basisvaardigheden: luisteren en vragen

In de opleiding werk je voortdurend aan de twee basisvaardigheden: luisteren en vragen stellen. Als je een socratisch onderzoek begeleidt moet je luisteren: waarnemen en registeren en onthouden welke deelnemer wat gezegd heeft. Op basis daarvan kun je interventies doen om het gesprek in bepaalde banen te leiden. Die interventies dienen zoveel mogelijk te worden gedaan in de vorm van een vraag.

De opleiding is één grote oefening in de socratische houding: een luisterende, vragende en soms verstorende houding.

Voor wie?

Gezien de brede toepasbaarheid van de socratische methode is de opleiding zeer geschikt is voor iedereen die in zijn of haar werk meer scherpte en verfijning wil brengen in gesprekken, zodat die sneller en vaker ergens over gaan:  over wat mensen beweegt, over hun overtuigingen en zienswijzen, over hun aannames en vooronderstellingen. De afgelopen tien jaar namen aan onze opleidingen mensen deel met  professies als: adviseur, bestuurder, onderwijsgevenden (in alle vakken van basisonderwijs tot universiteit), geestelijk verzorger, trainers moreel beraad, communicatietrainer, coach, mediator, enz.

Opbouw van de opleiding

  • Theoretisch kader

De opleiding is vooral praktisch: veel zelf doen en oefenen. We bestuderen en bespreken ook literatuur maar altijd met het oog op de eigen praktijk. Aan de hand van een reader met toegankelijke artikelen, word je uitgenodigd je  eigen theoretische kijk op de socratische methode te ontwikkelen. Aan de basis van de opleiding staat een door de docenten ontwikkeld begrippenkader waarmee je je observaties van een gesprek kunt ordenen en je eigen optreden als begeleider kunt beoordelen. Een belangrijk onderdeel in het geheel is de argumentatieleer.

  •   Praktisch oefenen

Zo een negentig procent van de opleidingstijd bestaat uit het het voeren van socratische dialogen: in tweetallen, drietallen en grotere groepen. Je bent daarin afwisselend deelnemer en begeleider. Het theoretisch kader met bijbehorende observatielijst biedt steeds de mogelijkheid tot gerichte observatie en reflectie.

In de oefeningen komen onder andere de volgende aspecten aan bod:

  •  Scherp leren luisteren (oefening ‘Blinde Socrates’)
  • Innemen van houding van onwetendheid (‘Professionele onbenulligheid’)
  • Volharden in houding van niet-helpen (‘Empathische nulstand’)
  • Talloze oefeningen in vragen stellen, zoals:
    Eenvoudige onopvallende vragen (‘De kameleon’)
    Netelige vragen (‘De horzel op het paard’)
  • Omgaan met weerstand van een groep of individu
  • Organiseren van de fysieke omgeving
  • Creatieve werkvormen voor korte gesprekken.

 Opbouw reflectieverslag

Gedurende de hele opleiding werk je  aan een verslag van je eigen leerweg. Het verslag bouw je op aan de hand van een lijst met twintig socratische competenties, waarop je van medecursisten en de docenten voortdurend feed-back krijgt. Het verslag is tevens uitgangspunt voor de eindbeoordeling.

 Tijdsinvestering

Voor elke bijeenkomst is ongeveer twintig uur nodig aan zelfstudie.

 Certificaat

Als je de opleiding met goed gevolg aflegt, ontvang je een certificaat. Daarvoor is nodig dat je aan alle opdrachten hebt voldaan en na een eindgesprek met (een van) de docenten over het reflectieverslag een beoordeling ‘voldoende’ hebt.

Programma

De opleiding vindt plaats op de volgende data:

Zaterdag 9 en zondag 10 november 2013
Zaterdag 11 en zondag 12 januari 2014
Zaterdag 8 en zondag  9 maart 2014
Zaterdag 26 en zondag  27 april 2014
Zaterdag 17 en zondag 18 mei 2014
Examenmiddag 28 juni 2014

over de docenten

Hans BoltenHans Bolten werkt sinds 1997 als zelfstandig sokratisch filosoof vanuit Bolten Training. Hij begeleidt al vanaf 1992 sokratische gesprekken in organisaties. Met behulp van de sokratische gespreksmethode verzorgde hij in de loop der jaren honderden trainingen morele oordeelsvorming voor ambtenaren en moreel beraad voor werkers in de gezondheidszorg. Hij geeft jaarlijks modules sokratische gespreksvoering aan de landelijke opleiding voor Verpleegkundig Specialisten en aan diverse MBA-opleidingen.

Hij studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam en is als lecturer verbonden aan Universiteit Nijenrode en aan het SportManagement Institute van de Wagner Group.

Hij publiceerde over theorie en praktijk van de sokratische gespreksmethode. Samen met collega-sokraticus Kristof van Rossem heeft hij de afgelopen 7 jaar al vele mensen opgeleid tot Sokratisch Gespreksleider.

De afgelopen jaren begeleidde hij in de volgende organisaties Sokratische gesprekken, opleidingen Sokratische methode en workshops Sokratisch vragen stellen:

  • Opleidingsinstituut voor de Rechterlijke Organisatie
  • Leergang Topmanagement Defensie
  • Leids Universitair Medisch Centurm
  • Hanzehogeschool Groningen
  • SportManagement Intstitute
  • Academie voor Management
  • Reclassering Nederland
  • Ministerie van Financiën
  • Electrabel Nederland
  • Hogeschool Utrecht
  • Unilever,Turkije
  • Colruyt, Belgie
  • Ishtar, Israel
  • VROMRaad
  • Creathale

----------------------------------------------------------- 

Kristof van RossemKristof Van Rossem (°1969) is master Filosofie (KULeuven en UUppsala) en is zelfstandig filosoof. Meer dan tien jaar begeleidt hij organisaties in reflectie en dialoog, met een specialisatie in de socratische gespreksvoering. Hij is lerarenopleider filosofie aan de KULeuven en is docent filosofie en ethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel. Zie www.socratischgesprek.be

Hij werkte o.a. voor:

  • Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap
  • Vertrouwenscentra Vlaanderen
  • Christelijke Mutualiteiten
  • Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling
  • Artevelde Hogeschool
  • Steunpunt/ Centra Algemeen Welzijnswerk
  • Waterleidingbedrijf Amsterdam
  • VLD
  • Provincie Vlaams-Brabant
  • UZGent
  • Begeleid Wonen
  • Colruyt
  • Unie van Turkse Verenigingen
  • NVKVV
  • Minderhedenforum
  • Provincie Vlaams-Brabant en Antwerpen
  • Gasthuiszusters Antwerpen (ziekenhuizen)
  • Psychiatrische kliniek Alexianen Tienen
  • Tabor
  • Verbond voor Vlaamse Tandartsen
  • Universiteit Antwerpen
  • Belgische Krijgsmacht
  • Humanistisch Verbond
  • Justitieel Welzijnswerk (gevangenen)
  • CDenV
  • Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg
  • Z-Index
  • IDEWE
  • Interactie Academie
  • Tropisch instituut, Antwerpen
  • Gezinsbond
  • Hooggerechtshof Den Haag

 

Accreditatie

Deze opleiding is geaccrediteerd door:

Cedeo

ANVW

NRTO

Bolten&VanRossem

 

Toegang:

Cedeo

Arrangement 1: € 3525,- (5 weekenden, 10 x lunchbuffet en koffie/thee).

Arrangement 2: € 3750,- (arr. 1 + 10 x standaard hotelkamer en ontbijt).

Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Mocht u aanvullende vragen hebben over de inhoud van deze beroepsopleiding, dan kunt u deze stellen het beste per mail stellen aan docent Hans Bolten.  Voor vragen over de praktische organisatie kunt u mailen met de receptie van de ISVW of bellen met 033-4650700.