ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

BEROEPSOPLEIDING TOT SOKRATISCH GESPREKSLEIDER

SokratesDe socratische methode?

In een socratisch gesprek onderzoeken een of meer personen hun opvattingen over een bepaalde vraag. Zij gaan daarbij in gesprek over hun redenen, argumenten en dieperliggende visies, en over de juistheid daarvan. Je kunt een socratisch gesprek voeren in een 1-op-1 situatie of met een grotere groep, en het kan over elk mogelijk onderwerp gaan, als het voor de deelnemers maar de moeite waard is.

De socratisch begeleider bemoeit zich niet met de inhoud van het gesprek, maar stuurt alleen op de vorm. Hij vraagt subtiel door naar iemands denkbeelden en nodigt diegene uit om over zichzelf na te denken. Een socratisch gesprek kan leiden tot een zeer intensieve vorm van filosoferen, die uitmondt in een indringende zelfreflectie. Als het tenminste goed begeleid wordt. 

Wat leer je in de opleiding?

In de opleiding maak je je de kern van de methodiek eigen en leer je welke houding je als begeleider moet innemen en welke interventies je kunt doen om het gesprek goed te laten verlopen. Daarna kun je met de methode werken in verschillende situaties: onderwijs, hulpverlening, coaching, advieswerk, in gesprekken met één individu of met groepen.

Basisvaardigheden: luisteren en vragen

In de opleiding werk je voortdurend aan de twee basisvaardigheden: luisteren en vragen stellen. Als je een socratisch onderzoek begeleidt moet je luisteren: waarnemen en registeren en onthouden welke deelnemer wat gezegd heeft. Op basis daarvan kun je interventies doen om het gesprek in bepaalde banen te leiden. Die interventies dienen zoveel mogelijk te worden gedaan in de vorm van een vraag.

De opleiding is één grote oefening in de socratische houding: een luisterende, vragende en soms verstorende houding.

Voor wie?

Gezien de brede toepasbaarheid van de socratische methode is de opleiding zeer geschikt is voor iedereen die in zijn of haar werk meer scherpte en verfijning wil brengen in gesprekken, zodat die sneller en vaker ergens over gaan:  over wat mensen beweegt, over hun overtuigingen en zienswijzen, over hun aannames en vooronderstellingen. De afgelopen tien jaar namen aan onze opleidingen mensen deel met  professies als: adviseur, bestuurder, onderwijsgevenden (in alle vakken van basisonderwijs tot universiteit), geestelijk verzorger, trainers moreel beraad, communicatietrainer, coach, mediator, enz.

 Opbouw van de opleiding

  • Theoretisch kader

De opleiding is vooral praktisch: veel zelf doen en oefenen. We bestuderen en bespreken ook literatuur maar altijd met het oog op de eigen praktijk. Aan de hand van een reader met toegankelijke artikelen, word je uitgenodigd je  eigen theoretische kijk op de socratische methode te ontwikkelen. Aan de basis van de opleiding staat een door de docenten ontwikkeld begrippenkader waarmee je je observaties van een gesprek kunt ordenen en je eigen optreden als begeleider kunt beoordelen. Een belangrijk onderdeel in het geheel is de argumentatieleer.

  •   Praktisch oefenen

Zo een negentig procent van de opleidingstijd bestaat uit het het voeren van socratische dialogen: in tweetallen, drietallen en grotere groepen. Je bent daarin afwisselend deelnemer en begeleider. Het theoretisch kader met bijbehorende observatielijst biedt steeds de mogelijkheid tot gerichte observatie en reflectie.

In de oefeningen komen onder andere de volgende aspecten aan bod:

  •  Scherp leren luisteren (oefening ‘Blinde Socrates’)
  • Innemen van houding van onwetendheid (‘Professionele onbenulligheid’)
  • Volharden in houding van niet-helpen (‘Empathische nulstand’)
  • Talloze oefeningen in vragen stellen, zoals:
    Eenvoudige onopvallende vragen (‘De kameleon’)
    Netelige vragen (‘De horzel op het paard’)
  • Omgaan met weerstand van een groep of individu
  • Organiseren van de fysieke omgeving
  • Creatieve werkvormen voor korte gesprekken.

 Opbouw reflectieverslag

Gedurende de hele opleiding werk je  aan een verslag van je eigen leerweg. Het verslag bouw je op aan de hand van een lijst met twintig socratische competenties, waarop je van medecursisten en de docenten voortdurend feed-back krijgt. Het verslag is tevens uitgangspunt voor de eindbeoordeling.

 Tijdsinvestering

Voor elke bijeenkomst is ongeveer twintig uur nodig aan zelfstudie.

 Certificaat

Als je de opleiding met goed gevolg aflegt, ontvang je een certificaat. Daarvoor is nodig dat je aan alle opdrachten hebt voldaan en na een eindgesprek met (een van) de docenten over het reflectieverslag een beoordeling ‘voldoende’ hebt.

 

Programma

De opleiding vindt plaats op de volgende data:

Zaterdag 15 en zondag 16 september 2012

Zaterdag 3 en zondag 4 november 2012

Zaterdag 15 en zondag 16 december 2012

Zaterdag 2 en zondag 3 februari 2013

zaterdag 23 en zondag 24 maart 2013

De weekenden beginnen zaterdag om 10.30 uur en eindigen op zondag rond 17.00 uur.

over de docenten

Hans BoltenHans Bolten werkt sinds 1997 als zelfstandig sokratisch filosoof vanuit Bolten Training. Hij begeleidt al vanaf 1992 sokratische gesprekken in organisaties. Met behulp van de sokratische gespreksmethode verzorgde hij in de loop der jaren honderden trainingen morele oordeelsvorming voor ambtenaren en moreel beraad voor werkers in de gezondheidszorg. Hij geeft jaarlijks modules sokratische gespreksvoering aan de landelijke opleiding voor Verpleegkundig Specialisten en aan diverse MBA-opleidingen.

Hij studeerde wijsbegeerte aan de Universiteit van Amsterdam en is als lecturer verbonden aan Universiteit Nijenrode en aan het SportManagement Institute van de Wagner Group.

Hij publiceerde over theorie en praktijk van de sokratische gespreksmethode. Samen met collega-sokraticus Kristof van Rossem heeft hij de afgelopen 7 jaar al vele mensen opgeleid tot Sokratisch Gespreksleider.

De afgelopen jaren begeleidde hij in de volgende organisaties Sokratische gesprekken, opleidingen Sokratische methode en workshops Sokratisch vragen stellen:

  • Opleidingsinstituut voor de Rechterlijke Organisatie
  • Leergang Topmanagement Defensie
  • Leids Universitair Medisch Centurm
  • Hanzehogeschool Groningen
  • SportManagement Intstitute
  • Academie voor Management
  • Reclassering Nederland
  • Ministerie van Financiën
  • Electrabel Nederland
  • Hogeschool Utrecht
  • Unilever,Turkije
  • Colruyt, Belgie
  • Ishtar, Israel
  • VROMRaad
  • Creathale

----------------------------------------------------------- 

Kristof van RossemKristof Van Rossem (°1969) studeerde godsdienstwetenschappen en filosofie in Leuven (KUL), Amsterdam (UvA) en Uppsala (UU). Hij werkte als leerkracht in het secundair en het hoger onderwijs en als free-lance vormingswerker voor verschillende (hoge)scholen in Vlaanderen. Hij is opgeleid in het begeleiden van taakgerichte groepen en in het faciliteren van sokratische gesprekken.

Van 1997 tot 2008 was Kristof educatief medewerker aan de Stichting Lodewijk de Raet, een vormingsinstelling voor volwassenen in Vlaanderen. Hij realiseerde in die functie verschillende trainingen, cursussen, sokratische gesprekken, filosofische workshops. Hij werkt sinds 2007 als zelfstandig trainer (zie www.socratischgesprek.be).

Hij werkte o.a. voor:

  • Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap
  • Vertrouwenscentra Vlaanderen
  • Christelijke Mutualiteiten
  • Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling
  • Artevelde Hogeschool
  • Steunpunt/ Centra Algemeen Welzijnswerk
  • Waterleidingbedrijf Amsterdam
  • VLD
  • Provincie Vlaams-Brabant
  • UZGent
  • Begeleid Wonen
  • Colruyt
  • Unie van Turkse Verenigingen
  • NVKVV
  • Minderhedenforum
  • Provincie Vlaams-Brabant en Antwerpen
  • Gasthuiszusters Antwerpen (ziekenhuizen)
  • Psychiatrische kliniek Alexianen Tienen
  • Tabor
  • Verbond voor Vlaamse Tandartsen
  • Universiteit Antwerpen
  • Belgische Krijgsmacht
  • Humanistisch Verbond
  • Justitieel Welzijnswerk (gevangenen)
  • CDenV
  • Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg
  • Z-Index
  • IDEWE
  • Interactie Academie
  • Tropisch instituut, Antwerpen
  • Gezinsbond
  • Hooggerechtshof Den Haag

Kristof is als lector verbonden aan de Academische Lerarenopleiding van het Hoger Instituut voor de Wijsbegeerte van de KULeuven en is docent filosofie en beroepsethiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel (Ehsal). Hij is ethisch adviseur van het NVKVV (verpleegkundigen). 

Accreditatie

Deze opleiding is geaccrediteerd door:

Cedeo

ANVW

NRTO

Bolten&VanRossem

 

Toegang:

Cedeo

Arrangement 1: € 3525,- (5 weekenden, 10 x lunchbuffet en koffie/thee).

Arrangement 2: € 3750,- (arr. 1 + 10 x standaard hotelkamer en ontbijt).

Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Mocht u aanvullende vragen hebben over de inhoud van deze beroepsopleiding, dan kunt u deze stellen het beste per mail stellen aan docent Hans Bolten.  Voor vragen over de praktische organisatie kunt u mailen met de receptie van de ISVW of bellen met 033-4650700.