ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

BETROUWBARE KENNIS

Kennistheorie, wetenschapsleer en taalfilosofie

Zaterdag 9 en zondag 10 oktober 2010

Cern

Docent: Jan Flameling

De eerste stap naar een betrouwbaar wereldbeeld is de vraag naar de betrouwbaarheid van onze kennis. Kennistheorie is de kerndiscipline van de filosofie. Het vermijden van vergissing, misverstand en leugen vergt duizelingwekkend onderzoek naar de werking van de kenvermogens: zintuigen, geheugen, verbeeldingskracht, verstand, oordeelsvermogen en rede. Is zintuiglijke kennis principieel bedrieglijk of is het juist de basis van alle waarheid? Hoe betrouwbaar is onze kennis van de materiële wereld? Wat is de status van mentale fenomenen? Om te beginnen wordt de verhouding tussen kenleer en ontologie, die het denken in de klassieke Oudheid en de Middeleeuwen bezighield, besproken. Aan de hand van het rationalisme, het empirisme en de transcendentaalfilosofie wordt een overzicht geschetst van de belangrijkste gedachten over kennistheorie in de 17e en 18e eeuw.  
Vanaf de negentiende eeuw hebben de wetenschappen zich losgemaakt van de filosofie, maar de fundamentele filosofische vragen over het verschijnsel wetenschap zijn gebleven. Vragen naar principes en methodes van wetenschapsbeoefening, naar de grenzen tussen natuur-, levens- en geesteswetenschap en naar de reikwijdte van wetenschappelijke kennis als geheel worden onderzocht in de wetenschapsfilosofie. De Wiener Kreis, Karl Popper, Paul Feyerabend, Thomas Kuhn en Michel Foucault hebben intrigerende antwoorden geformuleerd.

Het medium van kennis en wetenschap is taal. Taal is het voertuig van de rede. In de twintigste eeuw heeft de 'linguistic turn' getoond dat veel onwaarheid in feite berust op duister taalgebruik. Iedere vraag naar betrouwbare kennis zou eigenlijk moeten beginnen met de vraag: ‘Wanneer is een uitspraak eigenlijk zinvol?’

Programma

Dit weekend is onderdeel van de basisopleiding systematiek van de filosofie en ook los te volgen.


Zaterdag 9 oktober

10.30 uur: Kennistheorie
In de Oudheid: zijnsdenken, geloof en scepsis, in de moderne tijd: rationalisme, empirisme en transcendentaalfilosofie

12.30 uur: Lunch

14.00 uur: Wetenschapsfilosofie I
Het logisch empirisme (Wiener Kreis) en het kritisch rationalisme (Karl Popper)

15.30 uur: Pauze

15.45 uur: Wetenschapsfilosofie II
De historisering van het wetenschapsbeeld: Thomas Kuhn en Michel Foucault

18.00 uur: Diner

20.00 uur: Taalfilosofie I
Ludwig Wittgenstein – van waarheidstafels naar taalspelanalyse

21.30 uur: Aan de bar

Zondag 10 oktober
09.30 uur  Taalfilosofie II
Na Wittgenstein: van taalspelen naar taalhandelingstheorie, hermeneutiek, deconstructie en pragmatisme

12.30 uur: Lunch

14.00 uur: Vragenuur

Personalia

Jan Flameling

Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. In 1994 richtte hij Filosofisch Bureau Ataraxia op. Sindsdien organiseert hij 'denkvakanties' in Griekenland en India, geeft hij workshops aan (ondermeer) de Politieacademie en voor de FIOD en werkt hij als docent aan de ISVW in Leusden.

 

Kosten

Arrangement 1: € 223,- (cursus, koffie/thee, 2x lunchbuffet, diner incl. 2 drankjes)
Arrangement 2: € 263,- (arrangement 1 + overnachting & ontbijtbuffet)

Kortingen

AANMELDEN