ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

De rechtvaardige samenleving

Politieke filosofie

Zaterdag 21 & zondag 22 januari 2012

Docent: Jan Flameling

Is politiek louter een spel om de macht, of zijn wij in staat tot hogere doelen – zoals een rechtvaardige samenleving? De juiste verhouding tussen macht en rechtvaardigheid is de kernkwestie van de politiek sinds de Oude Atheners een democratische ‘publieke ruimte’ inrichtten, waar ze zich niet alleen als ‘mens’ konden uitlaten over het goede leven, maar ook als ‘burger’ over het goede samenleven. In de twintigste eeuw wordt deze ‘aristotelische’ benadering nieuw leven ingeblazen door Hannah Arendt en Martha Nussbaum.
In de moderne tijd verandert het mensbeeld dat ten grondslag ligt aan het politieke denken: de mens wordt opgevat als een individu, een ‘ik’ (met eigenbelang). Moderne filosofen als Hobbes, Spinoza en Rousseau wijzen op de noodzaak van een maatschappelijk verdrag dat dient te zorgen voor orde, veiligheid en gemeenschappelijk welzijn. De theorie van rechtvaardigheid van Rawls is een hedendaagse variant van de (sociaal)contracttheoretische benadering.
Het hedendaagse politieke denken wordt gekenmerkt door analyse van en kritiek op verschillende aspecten van de (laat)moderne samenleving: de narcistische, consumptieve instelling van de burger, de kolonisering van de leefwereld door het systeem, de verregaande disciplinering en normalisering en de ontkenning van de seksuele differentie worden van commentaar voorzien. Ook de radicale opvattingen van Machiavelli, Carl Schmitt en Chantal Mouffe zullen de revue passeren.

Programma

Zaterdag 21 januari

10.30 uur: De ‘aristotelische’ benadering – in de Oudheid en onze tijd: Aristoteles – Arendt – Nussbaum
De menselijke conditie – zoon politikon, vita activa: arbeid, werken en handelen, capabilities
12.30 uur: Lunch

14.00 uur: De ‘(sociaal)contracttheoretische’ benadering - in de moderniteit en onze tijd: Hobbes – Spinoza – Rousseau – Rawls
Van mensbeeld, natuurtoestand, maatschappelijk verdrag, (de rol van) de staat naar oorspronkelijke situatie, sluier van onwetendheid, onderhandelingen over de verdeling van primaire sociale goederen en beginselen van rechtvaardigheid

15.30 uur  Pauze

15.45 uur    De ‘moderniteitkritische’ traditie - in onze tijd: Taylor – Habermas – Foucault – Irigaray
De malaise van de moderniteit, de kolonisering van de leefwereld door het systeem (markt en staat), disciplinering en normalisering en de ontkenning van de seksuele differentie in onze maatschappij

18.00 uur: Diner

20.00 uur: ‘De schok van het politieke’ – Machiavelli, Schmitt en Mouffe
Politiek als mechanica van de macht, het vriend-vijand onderscheid en de agonistische en affectieve dimensies van de politiek

21.30 uur: Aan de bar

Zondag 22 januari
09.30 uur: casus

12.30 uur: Lunch
14.00 uur: Vragenuur

Personalia

Jan Flameling

Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. In 1994 richtte hij Filosofisch Bureau Ataraxia op. Sindsdien organiseert hij 'denkvakanties' in Griekenland en India, geeft hij workshops aan (ondermeer) de Politieacademie en voor de FIOD en werkt hij als docent aan de ISVW in Leusden.

 

Kosten

Arrangement 1: € 244,- (cursus, koffie/thee, 2x lunchbuffet, diner incl. 2 drankjes)
Arrangement 2: € 289,- (arrangement 1 + overnachting & ontbijtbuffet). 

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Aanmelden

In het scherm dat u krijgt te zien, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
-  U treft hier ook het mailadres van uw docenten.