ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

‘De vleiende sireen’; muziek in de Nederlanden

MAANDAG 18 JULI T/M VRIJDAG 22 JULI

Muiderkring. Schoolplaat van IsingsDocenten: Gerard van der Leeuw, Albert van der Schoot e.a.

Geschiedenis van muziek in de Lage Landen

 Frisia non cantat – zeggen ze. Maar er is door de eeuwen heen heel wat afgezongen in de lage landen. En gespeeld, en gecomponeerd. In de Renaissance waren de ‘Nederlandse’ componisten toonaangevend in heel Europa. Nu ja, laten we eerlijk zijn: de componisten die in de Engelstalige literatuur ‘Netherlanders’ worden genoemd zijn vrijwel allemaal op het grondgebied van het tegenwoordige België geboren. Maar ze maakten school – letterlijk – in het muziekland bij uitstek, Italië, waar de polyfone kunsten van Dufay, Josquin en Adriaen Willaert hoog in aanzien stonden. In Nederland zelf bleef de geest van de Renaissance nog levend in de Gouden Eeuw. Een hofcultuur zoals in de rest van Europa bestond hier niet, maar de gegoede burgerij wist de weg naar zang en snarenspel wel te vinden, en figuren die uit wetenschap en politiek bekend zijn hebben zich ook intensief met muziek beziggehouden. Ook Constantijn Huygens componeerde, en P.C. Hooft nodigde zijn vriendenkring uit op het Muiderslot waar Maria Tesselschade, door Vondel uitgeroepen tot ‘de vleiende sireen’, de sterren van de hemel zong.

In onze hoofdstad was het indertijd Jan Pieterszoon Sweelinck, de ‘Orpheus van Amsterdam’, die internationaal de aandacht trok en belangrijke invloed had op de Duitse organistenschool waar later Bach uit voortkwam. En nog steeds is Nederland een trekpleister voor leergierige musici uit het buitenland. Denk maar aan het pionierswerk van Gustav Leonhardt, Frans Brüggen en Ton Koopman op het gebied van de uitvoeringspraktijk van de Barokmuziek. Of aan de populariteit van Louis Andriessen als compositiedocent. De muziekgeschiedenis leverde Nederland veel componisten met een dubbel paspoort op.

Gedurende deze zomerweek zullen, behalve de vertrouwde docenten Gerard van der Leeuw, Albert van der Schoot, Michel Khalifa en Helen Metzelaar, ook andere sprekers van zich laten horen. We verwachten Pieter Dirksen, Louis Grijp, Thérèse Boshoven en anderen die elk hun licht zullen laten schijnen op hun eigen specialisme. En – als altijd: natuurlijk zal er weer veel muziek te horen zijn!

Albert van der SchootAlbert van der Schoot doceert esthetica en cultuurfilosofie aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, en werkt als associate lector Theorie in de Kunsten bij ArtEZ hogeschool voor de kunsten. Hij studeerde muziekwetenschap en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam, en muziekpedagogiek aan de Ferenc Liszt Academie in Boedapest. In 1998 promoveerde hij op De ontstelling van Pythagoras, over de geschiedenis van de gulden snede. In 2005 verscheen, onder redactie van hem en Erik Heijerman, Welke taal spreekt de muziek? Met Rokus de Groot redigeerde hij Redefining musical identities – Reorientations in the waning of Modernism (2007). In 2008 verscheen Kunst als morele vrijplaats – een verzameling essays van veertien auteurs over de vraag of in kunst moet wat elders niet mag. Gerard van der Leeuw

Gerard van der Leeuw is musicoloog, publicist en hoofdredacteur van het leukste muziektijdschrift van Nederland: De Rode Leeuw. Na een langdurige carrière aan een conservatorium en de (opgeheven) Staatsexamens Muziek geeft hij nu cursussen en lezingen door heel Nederland, o.a. voor Hovo en het Residentie Orkest. Daarnaast is hij medewerker bij www.bestmusicteacher.com.

Corry KlugkistCorry Klugkist studeerde geschiedenis (met bijvak filosofie) aan de Rijksuniversiteit Groningen en McGill University Montreal. Zij was werkzaam op het gebied van het internationaal hoger onderwijs. Haar speciale interesse gaat nu uit naar de muziekgeschiedenis van de Barok en de klassieke periode, en zij doet muziekhistorisch onderzoek met en voor het Barokorkest ´New Dutch Academy´ in Den Haag.

Thérèse BoshovenThérèse Boshoven studeerde in 1979 af als sociaal-economisch historicus aan de universiteit van Nijmegen en zij behaalde in 1982 het staatsdiploma danspedagoog. Naast het doceren in haar eigen balletschool (tot 1985) combineerde zij haar vakgebieden geschiedenis en dans in het vak cultuur- en dansgeschiedenis. Vanaf 1983 doceert zij dit vak aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Binnen de ArtEZ Dansacademie was zij werkzaam in staf- en beleidsfuncties en als opleidingscoördinator van de opleiding Docent Dans. Vanuit de hogeschool werkt(e) zij voor diverse onderwijsinstituten zoals SLO, KPC, CITO en CvE en was zij docente in vele CKV-nascholingen. Zij is lang actief geweest in de uitvoeringspraktijk van (hof)dansen van Renaissance tot en met Barok. Momenteel verricht zij een cultuurhistorisch promotieonderzoek naar  danscultuur in de oostelijke en zuidelijke Nederlanden.

Michel KhalifaMichel Khalifa, geboren en getogen in Parijs, studeerde muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Van 2004 tot 2008 was hij muziekrecensent voor Het Parool. Hij verzorgt concertinleidingen en lezingen, schrijft voor muziektijdschriften als Preludium en begeleidt muziekreizen. Daarnaast doceert hij muziekgeschiedenis aan het Conservatorium van Amsterdam. Voor het gloednieuwe boek "Van Mengelberg tot meezing-Mattheus" schreef hij het hoofdstuk over het Nederlands Blazers Ensemble en de Ensemblecultuur.  Pieter Dirksen

Pieter Dirksen geeft recitals en promoveerde op de klaviermuziek van Jan Pieterszoon Sweelinck.

Helen Metzelaar

Helen Metzelaar, geboren in Cambridge, V.S., heeft eerst als fluitist in het ASKO ensemble gewerkt. Daarna studeerde zij muziekwetenschap en promoveerde zij op het proefschrift From Private to Public Spheres: Exploring Women's Role in Dutch Musical Life from c. 1700 to c. 1880 (Utrecht 1999). In 1985 was zij medeoprichter van de Stichting Vrouw en Muziek, waar zij tot 2005 werkzaam was. Momenteel werkt zij aan de Universiteit van Amsterdam als gastonderzoeker en is zij redactielid van Women and Music: A Journal of Gender and Culture. Samen met Barend Linders werkt zij aan een boek over de geschiedenis van muziekwetenschap in Amsterdam, dat volgend jaar zal verschijnen.

Louis Grijp is bijzonder hoogleraar liedcultuur aLouis Grijpan de Universiteit Utrecht, onderzoeker bij het Meertens Instituut en artistiek leider van muziekensemble Camerata Trajectina

Nico van der MeelNico van der Meel studeerde wiskunde, koordirectie en zang. Hij is vooral bekend als vertolker van oude muziek, maar ook als evangelist in de Passies van Bach, en als vertolker van hoofdrollen in opera's van o.a. Mozart, Mendelssohn en Strawinsky. Evenals Louis Peter Grijp maakt hij deel uit van het ensemble Camerata Trajectina, dat geldt als de pleitbezorger van de Nederlandse muziek van de Middeleeuwen tot de Gouden Eeuw.

Doel: kennis op doen en genieten van Nederlandse muziek. 

 Programma

Maandag 18 Juli

10.30 Gerard van der Leeuw: Overvloed, Onbehagen en Onbekendheid. De Lage Landen en hun cultuur

15.00 Thérèse Boshoven: Nederlandse danscultuur van de Middeleeuwen tot de Barok

20.00 Albert van der Schoot: Nederland gidsland – prolatio en contrapunt

Dinsdag 19 Juli

09.30 Louis Peter Grijp: Frisia non cantat: over de relatie volksmuziek-kunstmuziek

15.00 Gerard van der Leeuw: Elck syn waerom – P.C. Hooft en zijn vriend(inn)en

20.00 Michel Khalifa: Componisten met een dubbel paspoort

Woensdag 20 Juli

09.30 Corry Klugkist:Den Haag, internationale muziekstad in de 18e eeuw

15.00 Albert van der Schoot: De lange 19e eeuw

20.00 Helen Metzelaar: Hier en daar een vrouw

Donderdag 21 Juli 

09.30 Gerard van der Leeuw:Als de ziele luistert...... (met een verrassende excursie!)

15.00 Albert van der Schoot & Gerard van der Leeuw: Vier componisten uit de 20e eeuw (Peter Schat, Louis Andriessen, Ton De Leeuw, Daan Manneke)

20.00 Nico van der Meel (tenor) en  Louis Peter Grijp (luit en citer): Recital door twee leden van Camerata Trajectina

Vrijdag 22 Juli 

09.30 Pieter Dirksen: De Orpheus van Amsterdam

Aanmelden 

Een week bij de ISVW verblijven is een feest. U krijgt de beste docenten, heerlijke maaltijden, ontmoet geestverwanten en kunt wandelen in de uitgestrekte bossen rond de ISVW. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag om 13.30 uur. Voor een summerschool met overnachtingen bedragen de kosten € 760,- (inclusief cursus, koffie/thee, lunchbuffetten en diners + eenpersoonskamer & ontbijtbuffet). Voor een week zonder overnachtingen betaalt u € 600,- . Drankjes aan de bar zijn tijdens de Summerschools van het huis! (Programma's zijn onder voorbehoud van wijzigingen).   

Upgraden naar een luxe kamer in de nieuwe hotelvleugel (met a.a flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 20,- per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.  

Klik hier om u aan te melden: AANMELDEN. In het scherm dat u krijgt te zien, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.)