ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Francis Fukuyama over het organiseren van vertrouwen

1e Frederik van EedenlezingFrancis Fukuyama

De eerste ISVW-Frederik van Eeden-lezing wordt gehouden op 14 september door de Amerikaanse filosoof Francis Fukuyama (1952). Fukuyama is een van de toonaangevende denkers van deze tijd.

Dinsdag 14 september
van 12.00 uur tot 16.30 uur
ISVW, dodeweg 8, Leusden

HEEFT U DE BIJEENKOMST BEZOCHT? KLIK HIER VOOR BESLOTEN BEZOEKERSSITE

 

Westerse politici en ondernemers kijken met toenemende interesse naar het autoritaire kapitalisme in Singapore en China. Daar realiseren overheid en bedrijfsleven – beide topdown georganiseerd – gezamenlijk een economische groei die het oude Europa vermoedelijk nooit meer zal evenaren. Moeten wij onze koers niet wijzigen? Zijn ‘liberale democratie’, ‘platte organisatie’ en  onderhandelingshuishouding’ nog wel geschikte richtinggevende idealen? Is de wereld wellicht te groot geworden voor een overlegcultuur? Is Nederland uitgepolderd? Kost de democratie in gezinnen, op universiteiten, in bedrijven en misschien zelf in de landelijke politiek langzamerhand niet meer dan het oplevert? Wordt het niet tijd voor een nieuwe vorm van leiderschap die de uitdagingen van deze tijd aankan? Is het niet naïef en zelfs onverantwoordelijk om vast te houden aan idealen van autonomie en vrijheid?

 

Francis Fukuyama wordt tot de naïevelingen gerekend. In zijn beroemde artikel ‘The end of History’ dat enkele maanden voor de val van de Berlijnse muur verscheen, stelde hij dat de westerse liberale democratie een niet te overtreffen bestuursmodel biedt. De combinatie van ‘niet te veel overheid’ en ‘zoveel mogelijk verantwoordelijkheid bij ondernemers en privé-personen’ is het meest effectief gebleken voor economische continuïteit en handhaving van vrede. De liberale democratie – de overlegcultuur in breedste zin – is historisch gezien het beste richtinggevende ideaal voor gezin, onderneming en staat.

Dat zijn straffe beweringen, maar Fukuyama houdt er in 2010 nog onverkort aan vast, ook al lijken de autoritaire Aziatische economieën ons links in te halen. Er is vertrouwen nodig om de liberale democratie in stand te houden. In tijden van globalisering, onzekerheid over de positie in de wereldeconomie ontstaat gemakkelijk onvrede over een zwakke overheid en cynisme over de overlegcultuur. Teruggrijpen naar hiërarchie en autoriteit kan effectiever lijken dan het organiseren van vertrouwen. We hebben veel te verliezen volgens Fukuyama. Er moet onvermoeibaar verder gewerkt worden bestendiging en verbetering van het onderlinge vertrouwen. Privé-personen en bedrijven spelen daarbij een initiërende rol. Leven wij in een vermoeide democratie die haar voorbeeldige bestuursmodel zomaar te grabbel gooit? Het is werkelijk aan ons. Fukuyama houdt ons onverbiddelijk een spiegel voor.

De Frederik van Eeden-lezing

‘Het beloofde land lag verder dan ik dacht,’ mijmerde Frederik van Eeden aan het eind van zijn leven. Rond 1900, een tijd van grote maatschappelijke onrust en globalisering, stak hij veel veel energie in sociale experimenten. De kolonie Walden in Bussum is het beroemdste experiment. De Internationale School voor Wijsbegeerte is minder bekend, maar wel het meest duurzaam gebleken. Beide projecten waren gebaseerd op de vaste overtuiging dat de verstandhouding tussen mensen kan worden verbeterd door overleg en inlevingsvermogen. Democratie is beschaving, autoritaire hiërarchie is een lapmiddel als dat niet lukt. Naïef? De jaarlijkse Frederik van Eedenlezing – ingesteld op zijn 150ste geboortedag – laat realisten aan het woord die menen dat het open gesprek de meest fundamentele voorwaarde is stabiele politiek en duurzame economie. Dit jaar: Francis Fukuyama.

 Kosten:

€ 120,- inclusief Fukuyama's lezing op dinsdag 14 september van 12.30 uur tot 16.30 uur met lunch en high tea + gratis voorbespreking op zaterdag 11 (14.00-17.00 uur).

Aanmelden

Programma

12.00 uur: inloop met lunchbuffet
12.30 uur: Inleiding op het werk van Francis Fukuyama door René Gude (verkorte versie van de gratis introductiemiddag op 11 september)
13.00 uur: 1e Frederik van Eedenlezing door Francis Fukuyama
14.00 uur: Uw vragen beantwoord door Francis Fukuyama
15.30 uur: Nabespreking tijdens de high tea