ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Vrije wil?

MAANDAG 18 JULI – T/M 22 JULI

Docenten: dr. Maureen Sie, dr. Joan Holstege, Anjo Travaille, prof. Marc Slors, dr. Will Tiemeijer, Gerben Meynen, Jan Verplaetse, Arno Wouters e.a.

Vrije wil in de hersenenVolgens veel hersenwetenschappers bestaat de vrije wil niet. De plek in de hersenen waar het bewustzijn zit, is niet de plek waar de beslissingen worden genomen. Wat betekent dit voor de vrije wil? Bestaat die soms niet meer? Maar hoe zit het dan met de beslissingen die we dagelijks nemen? Die nemen wij toch zelf? Neurowetenschapper Joan Holstege en breinexpert Anjo Travaille leggen in het neurowetenschappelijke deel van deze cursus uit hoe complexe functies als ‘willen’ en ‘beslissen’ mogelijk zijn. Ze staan stil bij de opbouw en basale werkingsmechanismen van het zenuwstelsel. De filosofen, waaronder dr. Maureen Sie, belichten de vrije wil vervolgens aan de hand van opvattingen van Aristoteles, Kant, Schopenhauer, Habermas, Dennett en anderen. Daarnaast is er aandacht voor discussies in de gedragswetenschappen, psychiatrie, het recht en de medische praktijk.

Prof. Marc Slors legt uit dat het idee van een vrije wil berust op de illusie dat het bewuste denken niet uit het brein opborrelt.

Will Tiemeijer, auteur van het boek Hoe mensen keuzes maken, gaat in op de vraag op de vrije wil een noodzakelijke illusie is. UIt onderzoek blijkt namelijk dat mensen die niet in de vrije wil geloven eerder geneigd zijn tot asociaal gedrag.  

Maureen SieMaureen SieMaureen Sie is associate professor meta-ethica en morele psychologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Joan HolstegeDr. Joan Holstege is universitair hoofddocent neurowetenschappen aan het ErasmusMC in Rotterdam.

Anjo Travaille

Anjo Travaille adviseert over effectieve besluitvorming gebaseerd op de werking van het brein, vanuit het bedrijf Bovenkamers.

 

Prof. Marc SlorsProf. dr. Marc Slors (1966) is hoogleraar Cognitiefilosofie aan de
Faculteit der Filosofie van de Radboud Universiteit Nijmegen. Lees hier een interview met hem in Filosofie Magazine.

 

Will TiemeijerWill Tiemeijer (1964) studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit van Utrecht. In 2006 promoveerde hij (cum laude) aan de Universiteit van Tilburg op het proefschrift Het geheim van de burger: over staat en opinieonderzoek. Hij is coördinator van het project Keuze, gedrag en beleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. . Onlangs verscheen van hem Hoe mensen keuzes maken: de psychologie van het beslissen (Amsterdam University Press).

Gerben MeynenGerben Meynen is werkzaam als psychiater bij GGZ inGeest, partner van VU medisch centrum, en als onderzoeker bij de Faculteit Wijsbegeerte van de VU, Amsterdam. Hij promoveerde in de filosofie op het begrip vrijheid en in de geneeskunde op de neurobiologie van depressie. Zijn huidige onderzoek richt zich op de relatie tussen vrije wil en psychiatrische stoornissen.

Jan VerplaetseJan Verplaetse (1969) studeerde wijsbegeerte en promoveerde in 2002 met een proefschrift over wetenschappelijke pogingen om de moraal in onze hersenen te lokaliseren. Hij is de auteur van Het morele brein (Garant, 2006), Het morele instinct: over de natuurlijke oorsprong van onze moraal (Nieuwezijds, 2008) en Localizing the moral sense: neuroscience and the search for the cerebral seat of morality, 1800-1930 (Springer, 2009). Hij is tevens docent moraalfilosofie aan de rechtsfaculteit van de Universiteit van Gent en gastdocent in de opleiding Justitiële Geneeskunde (Utrecht).Voor zijn Het morele instinct (2008) ontving hij vorig jaar de Eurekaprijs (NWO, Nederland).

Arno WoutersArno Wouters studeerde biologie in Wageningen en wijsbegeerte in Groningen. Op dit moment is hij postdoc aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en werkt samen met Maureen Sie aan "Conscious Control, Deliberative Awareness, and Moral Agency"

 

 

Thomas Nys studeerde filosofie en economie aan de Katholieke Universiteit van Leuven en is momenteel als docent verbonden aan de leerstoelgroep Praktische Filosofie van de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek bevindt zich op het raakvlak tussen ethiek, politieke filosofie en wijsgerige antropologie. Hij is co-redaceur van een recent verschenen bundel over het werk van Harry Frankfurt: Vrijheid, noodzaak en liefde, Kapellen: Pelckmans/Klement, 2011.

Thomas NysVrijheid, Noodzaak, Liefde

 

Doel: kennisname van het actuele debat over de vrije wil.

 Programma

(U treft een voorlopig programma).

 

Maandag 
10.00 uur Aankomst
10.30 uur Inleiding op de cursusweek (MSI, ATR)
Werking van het zenuwstelsel 1 (JHO)
11.15 uur Koffiepauze
11.45 uur Werking van het zenuwstelsel 2 (JHO)
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Sensibiliteit en motoriek (JHO)
16.00 uur Pauze
16.30 uur Pijn als voorbeeld (JHO)
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Hersenen practicum (JHO, ATR)
21.30 uur Welkom aan de bar
Dinsdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur Geheugen (ATR)
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Emotie en cognitie (JHO)
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Beslissen (ATR)
16.00 uur Pauze 
16.30uur Bewustzijn (JHO)
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Filmavond (JHO, ATR)
21.30 uur Welkom aan de bar
Woensdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur  Morele oordelen, zelfkennis en vrije wil (MSI) 
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Vermogen tot keuze maken, handelen op basis van redenen en evolutie (AWO)
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur  Wat heeft bewustzijn met vrije wil te maken? (MSL)
16.00 uur Pauze 
16.30 Vrij
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Kleine discussiegroepen:
Vrije wil, hersenen en het onbewuste (o.l.v. cognitiefilosoof MSL), Vrije Wil, het onbewuste en moraal (o.l.v. moreel psycholoog en filosoof MSI), Hersenwetenschap en vrije wil (o.l.v.  neurowetenschappers JHO/ATR)
21.30 uur Welkom aan de bar
Donderdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur filosofische debat over de vrije wil (MSI)
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur filosofische debat over de vrije wil 2 (?)
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Hoe mensen keuzes maken en de relevantie daarvan voor beleidsmakers en politici (WTI)
16.00 uur Pauze 
16.30uur Toerekeningsvatbaarheid en het verschil tussen mad en bad? (GME) 
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur vrij
21.30 uur Welkom aan de bar
Vrijdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
09.30 uur Slotlezing: Jan Verplaetse
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Slotdebat (o.l.v. MSI,&?)
12.30 uur Lunch, vertrek

 

Aanmelden 

Een week bij de ISVW verblijven is een feest. U krijgt de beste docenten, heerlijke maaltijden, ontmoet geestverwanten en kunt wandelen in de uitgestrekte bossen rond de ISVW. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag om 13.30 uur. Voor een summerschool met overnachtingen bedragen de kosten € 760,- (inclusief cursus, koffie/thee, lunchbuffetten en diners + eenpersoonskamer & ontbijtbuffet). Voor een week zonder overnachtingen betaalt u € 600,- . Drankjes aan de bar zijn tijdens de Summerschools van het huis! (Programma's zijn onder voorbehoud van wijzigingen). Hoezo vrije wil

Bij deze cursus hoort het boek Hoezo vrije Wil? samengesteld onder leiding van Maureen Sie en met bijdragen van meer sprekers van deze cursus. Het boek kost € 19,95. (De eerste twee dagen van deze summerschool staan los van het boek en gaan meer in op de werking van de hersenen. Ook de overige lezingen zijn te volgen zonder dat u het boek helemaal hebt gelezen. Het boek biedt de nodige verdieping en er is tijdens de summerschool de mogelijkheik om vragen te stellen aan enkele van de aanwezige auteurs).

Upgraden naar een luxe kamer in de nieuwe hotelvleugel (met a.a flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 20,- per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.  

 Klik hier om u aan te melden: AANMELDEN. In het scherm dat u krijgt te zien, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- U treft hier ook het mailadres van uw docenten.