ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Van madrigaalkomedie tot muziektheater

Maandag 20 t/m vrijdag 24 augustus 2012

La feniceDocenten: Albert van der Schoot en Gerard van der Leeuw e.a.

Het lijkt zo vanzelfsprekend: eerst verzinnen de componisten iets nieuws, en na een tijdje merken de theoretici dat. Ze gaan erover schrijven, en bedenken een nieuwe naam voor het nieuwe verschijnsel. Een logische volgorde. Maar bij de opera liep het anders.

Aan het eind van de 16e eeuw bedachten de geleerden van de Camerata in Florence dat er eigenlijk een heel andere stijl in de muziek zou moeten heersen dan de polyfone stijl die toen dominant was, en die door de import van Vlaamse en Franse componisten ook in Italië de boventoon voerde. Die nieuwe stijl zou recht moeten doen aan de expressie van de menselijke affecten, waar in de polyfonie geen plaats voor was. De geleerden verlangden van de componisten een nieuwe, monodische stijl die het dramma per musica tot leven zou kunnen wekken.

Claudio Monteverdi werd precies op het goede moment geboren om dat waar te maken. Een aantal van de allergrootste componisten na hem (Mozart, Wagner, Verdi) bleek niet alleen over de muzikale, maar ook over de psychologische inzichten te beschikken om de diepste zielenroerselen muzikaal te verklanken. En van Farinelli tot Maria Callas waren er solisten die daar gestalte aan konden geven. Maar naast de klassieke opera ontwikkelden zich ook vormen van muziektheater waarbij er geen tenor was die verliefd werd op de sopraan, en geen bariton die daar bezwaar tegen maakte ....

Programma

Tijd Spreker Onderwerp
ma. ochtend
Albert van der Schoot Waarom bestaat de opera?
ma. middag Gerard van der Leeuw Waaruit bestaat de opera?
ma. avond Albert van der Schoot Plato in de opera
di. ochtend Kees Vlaardingerbroek  Antonio Vivaldi en de opera seria
di. middag Ank Reinders  De geschiedenis van de zangstem
di. avond Fokel Bax (sopraan) begeleid door Jeroen Sarphati (piano) Recital met aria's en liederen van Monteverdi tot Nietzsche
wo. ochtend Thérèse Boshoven Banchieri en de madrigaalkomedie
wo. middag Gerard van der Leeuw Opera seria, opera buffa en reformopera
wo. avond Albert van der Schoot Het Gesamtkunstwerk der Zukunft
do. ochtend Loes Dommering-van Rongen  Ethiek en esthetiek in El retablo de Maese Pedro 
do. middag Mimy Jadoenathmisier & Floris Don De Italiaanse opera en de Oriënt
do. avond Helen Metzelaar Singwerk auf ein Frauenleben: opera's van vrouwelijke componisten
vr. ochtend Gerard van der Leeuw Het lot van het individu in Bergs 'Wozzeck' en Ton de Leeuws 'Antigone'

Albert van der SchootOver de docenten

Albert van der Schoot doceert esthetica en cultuur- filosofie aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde muziekwetenschap en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam, en muziekpedagogiek aan de Ferenc Liszt Academie in Boedapest. In 1998 publiceerde hij De ontstelling van Pythagoras. In 2005 verscheen, onder redactie van hem en Erik Heijerman, Welke taal spreekt de muziek? Met Rokus de Groot redigeerde hij Redefining musical identities – Reorientations in the waning of Modernism (2007). In 2008 verscheen bij uitgeverij d'jonge Hond Kunst als morele vrijplaats – een verzameling essays van veertien auteurs over de vraag of in kunst moet wat elders niet mag. Hier treft u een interview met Van der Schoot.

Gerard van der LeeuwDrs. Gerard van der Leeuw is musicoloog, publicist en hoofdredacteur van het leukste muziektijdschrift van Nederland: De Rode Leeuw. Na een langdurige carrière aan een conservatorium en de (opgeheven) Staatsexamens Muziek geeft hij nu cursussen en lezingen door heel Nederland, o.a. voor Hovo en het Residentie Orkest. Daarnaast is hij medewerker bij www.bestmusicteacher.com.

Floris Don Floris Don (1982) studeerde Geschiedenis en Muziekwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde cum laude af op het onderwerp 'Henk Badings en de opera in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog'. Hij werkt voor KRO Radio 4 en NRC Handelsblad. Ook schrijft hij artikelen voor De Groene Amsterdammer en Preludium, en geeft hij regelmatig concertinleidingen. 

Ank ReindersAnk Reinders werd geboren in Den Haag en groeide op in Indonesië. Na enkele jaren Franse taal- en letterkunde gestudeerd te hebben legde zij zich helemaal toe op de zangstudie. Als soliste trad zij onder andere op met het Residentie orkest, en bij de Wiener Kammeroper trad zij op in de rol van Musetta in La Bohème van Puccini. Haar voorkeur ging uit naar de vocale kamermuziek, met een repertoire van de Barok tot en met de 20e eeuw. Na haar zangcarrière werd zij docent aan het Twents conservatorium, en werd zij als auteur van de Atlas van de zangkunst (1993) een bekend zangpedagoge. Onlangs publiceerde zij een boek over Castraten (2012).

Thérèse BoshovenThérèse Boshoven studeerde in 1979 af als sociaal-economisch historicus aan de universiteit van Nijmegen en zij behaalde in 1982 het staatsdiploma danspedagoog. Naast het doceren in haar eigen balletschool (tot 1985) combineerde zij haar vakgebieden geschiedenis en dans in het vak cultuur- en dansgeschiedenis. Vanaf 1983 doceert zij dit vak aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Binnen de ArtEZ Dansacademie was zij werkzaam in staf- en beleidsfuncties en als opleidingscoördinator van de opleiding Docent Dans. Vanuit de hogeschool werkt(e) zij voor diverse onderwijsinstituten zoals SLO, KPC, CITO en CvE en was zij docente in vele CKV-nascholingen. Zij is lang actief geweest in de uitvoeringspraktijk van (hof)dansen van Renaissance tot en met Barok. Momenteel verricht zij een cultuurhistorisch promotieonderzoek naar  danscultuur in de oostelijke en zuidelijke Nederlanden.

Helen Metzelaar

Helen Metzelaar, geboren in Cambridge, V.S., heeft eerst als fluitist in het ASKO ensemble gewerkt. Daarna studeerde zij muziekwetenschap en promoveerde zij op het proefschrift From Private to Public Spheres: Exploring Women's Role in Dutch Musical Life from c. 1700 to c. 1880 (Utrecht 1999). In 1985 was zij medeoprichter van de Stichting Vrouw en Muziek, waar zij tot 2005 werkzaam was. Momenteel werkt zij aan de Universiteit van Amsterdam als gastonderzoeker en is zij redactielid van Women and Music: A Journal of Gender and Culture. Samen met Barend Linders werkt zij aan een boek over de geschiedenis van muziekwetenschap in Amsterdam, dat volgend jaar zal verschijnen.

Mimy Jadoenathmisier Mimy Jadoenathmisier behaalde in 2011 haar Master Muziekwetenschap, met een scriptie over Puccini's Oriëntaalse vrouwen. Sinds 2010 is zij Muziekredacteur bij Cultuurbewust.nl, en vanaf dit jaar werkt zij bij het Concertgebouw als databeheerder concertrepertoire.

Loes DommeringLoes Dommering-van Rongen heeft een carrière als advocaat achter de rug en is daarna muziekwetenschap gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam, welke studie zij in 2010 cum laude afsloot. Haar belangstelling op muziekgebied gaat vooral uit naar de twintigste eeuw, in het bijzonder de Spaanse muziek. Ze verricht momenteel onderzoek naar het Spaanse lied en schreef voor een nog te verschijnen bundel het artikel “The Musical Personality of Don Quijote in El Retablo de Maese Pedro. Origins and Meaning of Libretto and Score by Manuel de Falla”. Loes is voorzitter van de Stichting De Dorpsbruiloft die in 2009 de voorstelling Svadebka! De dorpsbruiloft, de oerversie uit 1909 van Les Noces van Stravinsky, realiseerde. Ook is ze bestuurslid van VocaalLab, dat producties maakt die zich op het snijvlak van muziek en theater bevinden, waardoor nieuwe vormen van muziektheater ontstaan. Deze Stichting is zeer onlangs door het Fonds voor de Podiumkunsten verblijd met een tweejarige subsidie. Samen met haar echtgenoot verzamelt Loes moderne beeldende kunst, waarbij sinds een aantal jaren de focus ligt op videowerken en korte films (het Gemeentemuseum in Den Haag toont in Zaal 19 werken uit deze collectie). De door hen opgerichte Stichting Dommering Fonds verleent steun aan kunstenaars op het gebied van fotografie en video.

Aanmelden 

Een week bij de ISVW verblijven is een feest. U krijgt de beste docenten, heerlijke maaltijden, ontmoet geestverwanten en kunt wandelen in de uitgestrekte bossen rond de ISVW. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag om 13.30 uur. Voor een summerschool met overnachtingen bedragen de kosten € 851,- (inclusief cursus, koffie/thee, lunchbuffetten en diners + eenpersoonskamer & ontbijtbuffet). Voor een week zonder overnachtingen betaalt u € 691,- . Drankjes aan de bar zijn tijdens de Summerschools van het huis! (Programma's zijn onder voorbehoud van wijzigingen).   

Upgraden naar een confortkamer in de nieuwe hotelvleugel (met a.a flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50,- per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.  

Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- U treft hier ook het mailadres van uw docenten.