ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Een filosofische lectuur van ‘Op zoek naar de verloren tijd’ van Marcel Proust

Maandag 13-vrijdag 17 augustus 2012

Docent: Prof. dr. Frans Jacobs

De Franse schrijver Marcel Proust (1871-1922) is beroemd geworden door één lijvige roman: À la recherche du temps perdu (Op zoek naar de verloren tijd). Dat boek laat zich lezen als een verkapte autobiografie, maar het biedt veel meer: een (vaak erg geestige) schildering van de Parijse hogere kringen en van het verval ervan, van het Franse platteland en de teloorgang ervan, een reflectie op politieke wederwaardigheden, een cultuurgeschiedenis, een (tamelijk meedogenloze) schildering van diverse liefdeshistories, en dat alles in een betoverende taal. Het is ook een intellectuele roman: de verteller lardeert zijn verhalen met een groot aantal kunsthistorische en vooral filosofische beschouwingen.
De bedoeling van deze cursus is tweeledig. Ten eerste biedt hij een inleiding in het lezen van Proust. Wie de cursus heeft gevolgd, heeft inzicht in de grote lijnen van het boek. Hopelijk heeft hij/zij de smaak te pakken gekregen en gaat ook de rest van het boek lezen. Ten tweede wordt onderzocht welke theorie van emoties en verlangens er in het boek werkzaam is, en wel aan de hand van diverse thema’s (zoals de emotionele productiviteit van de fantasie; de jaloerse liefde: haar distantie wekt begeerte op; dagdromen; verveling; de (on)mogelijkheid van geluk; ware vreugde: de verwoorde werkelijkheid). Deze invalshoek sluit aan bij een boek dat Frans Jacobs recent heeft gepubliceerd (Een filosofie van emoties en verlangens, Amsterdam: Nieuwezijds 2008, waarvan de kerngedachten worden uiteengezet tijdens de cursus). Naar verwachting biedt een grondige bestudering van Proust de mogelijkheid om te komen tot een adequatere theorie van emoties en verlangens.

Er zijn, behalve de oorspronkelijke Franse tekst (een prima editie is die van Folio Classique), diverse vertalingen van Proust beschikbaar. De Bezige Bij heeft in 2002 een zevendelige vertaling gepubliceerd, waarvan het eerste deel in 2009 opnieuw is vertaald en uitgegeven. Een Engelse vertaling, eerst van de hand van C.K. Moncrieff, na zijn dood herzien door T. Kilmartin, is er ook. De meest recente vertaling, van de hand van diverse vertalers, is uitgegeven bij Penguin in 2002. Tijdens de cursus maken we gebruik van Nederlandse vertalingen van de te bespreken tekstfragmenten, die de deelnemers ter beschikking worden gesteld. Kennis van het Frans is dus niet nodig (al zal er af en toe wel naar de Franse tekst worden verwezen.)

Prof. dr. F. Jacobs is geboren in Gilze-Rijen en studeerde wijsbegeerte in Leuven. Tot 2008 was hij hoogleraar Ethiek aan de Afdeling Wijsbegeerte van de Universiteit van Amsterdam. Hij is sinds 2008 met emeritaat.

Programma

 

Programma zomerweek 13-17 augustus 2012
Maandag 
Vanaf 9.45 uur Ontvangst met koffie/thee
10.30 uur Inleiding op Op zoek naar de verloren tijd
11.15 uur Koffiepauze
11.45 uur Inleiding op de emotietheorie (ook die van Proust)
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Bespreking van een aantal passages uit Op zoek naar de verloren tijd, gegroepeerd rond thema 1 ‘Emoties en verlangens’.
16.00 uur Pauze
16.30 uur Vervolg van de bespreking van thema 1.
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Vertoning van de film: Un amour de Swann (Volker Schlöndorff, 1984; met Jeremy Irons als Swann, Ornella Muti als Odette en Alain Delon als Charlus). Korte bespreking van de film.
na de film Welkom aan de bar
Dinsdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur Bespreking van passages rond  thema 2 ‘De emotionele productiviteit van de fantasie’.
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Vervolg van de bespreking van thema 2.
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Bespreking van passages rond het thema 3 ‘Gerealiseerde fantasieën wekken teleurstelling op’.
16.00 uur Pauze 
16.30uur Vervolg van de bespreking van thema 3.
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Vertoning van 102 Boulevard Haussmann (Alan Bennett, 1991; met Alan Bates en Janet McTeer; ooit als televisieserie uitgezonden). Na afloop een korte bespreking.
na de film Welkom aan de bar
Woensdag 
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur Bespreking van passages rond thema 4 ‘De jaloerse liefde: haar distantie wekt begeerte op’.
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Vervolg van de bespreking van thema 4.
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Bespreking van passages rond thema 5 ‘Dagdromen’.
16.00 uur Pauze 
16.30uur Vervolg van de bespreking van thema 5.
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Vertoning van de film La Captive (Chantal Akerman, 2000). Na afloop een korte bespreking.
na de film Welkom aan de bar
Donderdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
9.30 uur Bespreking van passages rond thema 6 ‘Verveling’.
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Vervolg van de bespreking van thema 6.
12.30 uur Lunch
14.30 uur Koffie/thee
15.00 uur Bespreking van passages rond thema 7 ‘De (on)mogelijkheid van geluk’.
16.00 uur Pauze 
16.30uur Vervolg van de bespreking van thema 7.
17.15 uur Aperitief
18.00 uur Diner
19.30 uur Koffie
20.00 uur Vertoning van de film Le Temps retrouvé (Raúl Ruiz, 1999). Na afloop een bespreking.
na de film Welkom aan de bar
Vrijdag
8.00-9.00 uur Ontbijt
09.30 uur Bespreking van passages rond thema 8 ‘Ware vreugde: de verwoorde werkelijkheid’.
10.30 uur Koffiepauze
11.00 uur Vervolg van de bespreking van thema 8.
12.30 uur

Lunch, vertrek

 

Aanmelden 

Een week bij de ISVW verblijven is een feest. U krijgt de beste docenten, heerlijke maaltijden, ontmoet geestverwanten en kunt wandelen in de uitgestrekte bossen rond de ISVW. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag om 13.30 uur. Voor een summerschool met overnachtingen bedragen de kosten € 851,- (inclusief cursus, koffie/thee, lunchbuffetten en diners + standaard eenpersoonskamer & ontbijtbuffet). Voor een week zonder overnachtingen betaalt u € 691,- . Drankjes aan de bar zijn tijdens de Summerschools van het huis! (Programma's zijn onder voorbehoud van wijzigingen).   

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Vrij NederlandBij inschrijving van deze cursus ontvangt u een proefabonnement van vier nummers op Vrij Nederland (stopt automatisch).

 

                                               Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- U treft hier ook het mailadres van uw docenten.