ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Een rechtvaardige samenleving; politieke filosofie

Zaterdag 23 en zondag 24 november 2013

(Programma nog onder voorbehoud)

Politiek

Is politiek louter een spel om de macht, of zijn wij in staat tot hogere doelen – zoals een rechtvaardige samenleving? De juiste verhouding tussen macht en rechtvaardigheid is de kernkwestie van de politiek sinds de Atheners een democratische ‘publieke ruimte’ inrichtten, waar ze zich niet alleen als ‘mens’ konden uitspreken over het goede leven, maar ook als ‘burger’ over het goede samenleven. In de twintigste eeuw wordt deze ‘aristotelische’ benadering nieuw leven ingeblazen door Hannah Arendt.

In de moderne tijd verandert het mensbeeld dat ten grondslag ligt aan het politieke denken: de mens wordt opgevat als een individu, een ‘ik’ (met eigenbelang). Moderne filosofen als Hobbes, Spinoza en Rousseau wijzen op de noodzaak van een maatschappelijk verdrag dat dient te zorgen voor vrede, veiligheid en gemeenschappelijk welzijn. De theorie van rechtvaardigheid van Rawls is een hedendaagse variant van de (sociaal)contracttheoretische benadering.

Het hedendaagse politieke denken wordt gekenmerkt door analyse van en kritiek op verschillende aspecten van de (laat)moderne samenleving: de narcistische, consumptieve instelling van de burger, de kolonisering van de leefwereld door het systeem, de verregaande disciplinering en normalisering en de ontkenning van de seksuele differentie worden van commentaar voorzien. Ook de radicale opvattingen van Machiavelli, Carl Schmitt en Chantal Mouffe zullen de revue passeren.

Programma

Zaterdag

9.45 uur: ontvangst met koffie/thee en mogelijkheid tot inchecken.

10.30 uur: De ‘aristotelische’ benadering – in de Oudheid en onze tijd: Aristoteles en Arendt

De menselijke conditie – zoon politikon, en vita activa: arbeid, werken en handelen

12.30 uur: Lunch

14.00 uur: De ‘(sociaal)contracttheoretische’ benadering in de moderne tijd (Hobbes en Rousseau)

Mensbeeld, natuurtoestand en (de noodzaak van) een maatschappelijk verdrag

15.30 uur: Pauze

15.45 uur: De strijd voor vrijheid en gelijkheid – in de moderniteit: Mill en Marx

Een pleidooi voor vrijheid en een kritiek op de kapitalistische economie

18.00 uur: Diner

20.00 uur: Het politieke als strijd om de macht                                     (Machiavelli, Schmitt en Mouffe)

Politiek als mechanica van de macht, het vriend-vijand onderscheid en het agonistische karakter van het politieke.

Zondag

09.30 uur: De ‘moderniteitskritische’ traditie (Rawls - Taylor -                        Nussbaum -  Habermas - Foucault – Irigaray)

Een theorie van rechtvaardigheid, cosmopolitisme en ‘capabilities’, communitairisme en de ‘malaise van de moderniteit’, de ‘kolonisering’ van de leefwereld door het systeem (markt en staat), disciplinering en  normalisering in onze maatschappij en de ontkenning van de seksuele differentie

12.30 uur: Lunch
13.30 uur: Vraaggesprek: ‘Leven wij in een ‘global village’?’

15.00 uur  Afsluiting

Programma

Zaterdag

9.45 uur: ontvangst met koffie/thee

10.30 uur: De ‘aristotelische’ benadering – in de Oudheid en onze tijd: Aristoteles – Arendt – Nussbaum
De menselijke conditie – zoon politikon, vita activa: arbeid, werken en handelen, capabilities
12.30 uur: Lunch

14.00 uur: De ‘(sociaal)contracttheoretische’ benadering - in de moderniteit en onze tijd: Hobbes – Spinoza – Rousseau – Rawls
Van mensbeeld, natuurtoestand, maatschappelijk verdrag, (de rol van) de staat naar oorspronkelijke situatie, sluier van onwetendheid, onderhandelingen over de verdeling van primaire sociale goederen en beginselen van rechtvaardigheid

15.30 uur  Pauze

15.45 uur    De ‘moderniteitkritische’ traditie - in onze tijd: Taylor – Habermas – Foucault – Irigaray
De malaise van de moderniteit, de kolonisering van de leefwereld door het systeem (markt en staat), disciplinering en normalisering en de ontkenning van de seksuele differentie in onze maatschappij

18.00 uur: Diner

20.00 uur: ‘De schok van het politieke’ – Machiavelli, Schmitt en Mouffe
Politiek als mechanica van de macht, het vriend-vijand onderscheid en de agonistische en affectieve dimensies van de politiek

21.30 uur: Aan de bar

Personalia

Jan FlamelingDrs. Jan Flameling studeerde wijsbegeerte in Groningen, Keulen, Berkeley en Amsterdam. In maart 1994 richtte hij het Filosofisch Bureau Ataraxia op. Sindsdien organiseert hij ‘denkvakanties’ in Griekenland en India en seminars filosofie in Nederland. Ook geeft hij workshops aan organisatieadviseurs, artsen en apothekers en cursussen aan de Internationale School voor Wijsbegeerte.
Hij vat het als zijn taak op om samen met de deelnemers te onderzoeken wat de implicaties kunnen zijn van de opvattingen van hedendaagse denkers voor ons dagelijks leven.

(Dit programma is tevens te volgen als onderdeel van de Basisopleiding Systematiek van de Filosofie

Aanmelden

Arrangement1: € 254,- (incl. diner met wijn, 2 x lunchbuffet, koffie/thee en reader).

Arrangement 2: € 299,- (arr.1 + standaard hotelkamer.)

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Aanmelden

In het scherm dat u krijgt te zien, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- Het mailadres van uw docenten.