ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

Vier oefeningen in levenskunst

Klassieke levenskunsten voor onze moderne tijd

Maandag 22 t/m vrijdag 26 juli 2013

Aanvang maandag 10.30 uur. Einde vrijdag 16.00 uur

Docent: Dick Kleinlugtenbelt m.m.v. Martijn Rozing

De klassieke filosofie biedt mensen levenskunst aan, oefeningen in een mooi en goed leven. Filosofie is hier in de allereerste plaats leren leven: een bepaalde levenswijze en levenskeuze. Zo stelt Seneca dat je de filosofie nodig hebt om een gelukkig leven te leiden. En Socrates zegt: onderzoek je leven, dan krijgt het meer waarde. De klassieke oefeningen leiden tot een grotere deelname aan je eigen leven, tot een authentiek leven. Ze veranderen de wijze waarop je je leven leidt en inricht en geven innerlijke vrijheid, gemoedsrust, verbondenheid en genot. Je bent beter opgewassen tegen de lotgevallen van het leven en leert het leven te genieten.

In de cursus doen we een viertal klassieke levenskunstoefeningen die verbonden zijn met de klassieke scholen voor levenskunst: de academie van Plato, het lyceum van Aristoteles, de zuilengang van de Stoïcijnen en de tuin van Epicurus. Het gaat om:

1. De socratische dialoog. Oefenen in kritisch zelfonderzoek (Socrates)

In de Socratische dialoog draait het om het toetsen van je handelen in het licht van de waarde (het idee) die in het ervaringsvoorbeeld aanwezig is.

2. De kunst het juiste midden te treffen. Oefenen in voortreffelijkheden (Aristoteles)

De Aristotelische oefening is gericht op het zich eigen maken van een voortreffelijkheid die de emoties en hartstochten in goede banen leidt.

3. Op zoek naar je innerlijke kompas. Oefenen in onafhankelijkheid en gemoedsrust (Romeinse Stoïcijnen)

De Stoïcijnse oefening is gericht op het herinneren en zich eigen maken van de leefregel die gemoedsrust geeft in de kwestie.

4. De kunst van het genieten. Oefenen in onderzoek van verlangens (Epicurus)

In de Epicurische oefening draait het om het genieten van de uitvoering van de juiste handeling in een kwestie. In het genieten wordt de handeling eigen gemaakt (onafhankelijkheid).

De oefeningen zijn gericht op het realiseren van een moderne vrijheidspraktijk. In elke oefening wordt  een beroep gedaan op het reflectieve en dialogische vermogen van de deelnemers en op de praktische rede in een concrete kwestie.

We bespreken en evalueren de oefeningen in het licht van Foucaults concept: een ethiek van de zorg voor zichzelf en de ander als een vrijheidspraktijk. Met dit concept herwaardeert Foucault een klassieke opvatting over ethiek/filosofie.

Vrijheid is in onze moderne tijd breekbaar, ongeduldig, te druk bezet of grenzeloos aanwezig. Vrijheid vraagt om eigen leiding, om ethiek en moet geoefend worden, waardoor je beter in staat bent om dit vermogen te actualiseren op relevante momenten. De ethische vraag is hoe we de vrijheid op een weldoordachte manier in praktijk kunnen brengen. We zullen zien hoe dit in de vier oefeningen gebeurt. We bespreken ook de filosofieopvatting van de vier klassieke scholen.

De wijze waarop met elkaar gesproken wordt in een ‘vrijheidspraktijk’ is het best te typeren met het Griekse woord ‘parrèsia’. Parrèsia d.i. vrijmoedig spreken, alles zeggen, de waarheid zeggen, in de open lucht spreken, vrijuit spreken. Ze is zowel een techniek als een deugd. Het vrijmoedige spreken - een waarheidshandeling - is van grote betekenis voor het leiding geven aan jezelf en voor vrijheidspraktijken. Door vrijmoedig te spreken wordt de filosofie aan het werk gezet. Het is een ethospraktijk, geen bekentenispraktijk. We verhelderen deze praktijk aan de hand van de dialoog Laches (voorbeeld van ethische parrèsia), Seneca en Epictetus (de soort filosofie) en de latere colleges van Foucault over parrèsia.

Programma

Programma

Over de docent:

Dick KleinlugtenbeltDick Kleinlugtenbelt is socioloog en filosoof. Hij werkt als senior beleidsmedewerker kwaliteit en ethiek in de Geestelijke Gezondheidszorg. Hij publiceerde o.a. Mensbeelden en levenskunst. De mens en de kunst het eigen leven vorm te geven en Levenskunst. Bevriend raken met jezelf en de ander.

Martijn RozingMartijn Rozing studeerde aan de Universiteit voor Humanistiek (UvH). Hij werkte als onderzoeker bij de UvH en heeft lesgegeven op o.a. de Vrije Hogeschool, onder andere op het gebied van levenskunst, filosofie, cultuur en psychologie. Aan de hogeschool van Rijswijk verzorgde hij ethieklessen. Momenteel is hij werkzaam als programmamedewerker bij het Humanistisch Verbond. Daarnaast verzorgt hij cursussen over het humanisme en de filosofische levenskunst. Bij de ISVW verzorgt hij de basisopleiding Humanistische filosofie.

Aanmelden

Arrangement 1: € 788,,- (incl. lunchbuffetten, koffie/thee en diners met wijn).

Arrangement 2: €968,- (arr. 1 + standaard hotelkamer en ontbijt).

Upgraden naar een comfort kamer (met o.a. flatscreen en balkon) is, onder voorbehoud van beschikbaarheid van kamers, mogelijk tegen bijbetaling van € 17,50 per nacht. Indien u dit wenst, dan dit graag even vermelden op het aanmeldformulier.

Aanmelden

In het scherm dat u krijgt te zien, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- U treft hier ook het mailadres van uw docent(en).