ISVW - Hotel | Internationale School voor Wijsbegeerte

 Waarheidsvinding

NRC AcademyMaandag 30 juli t/m vrijdag 3 augustus 2012

Docent: Ton Derksen. Werkgroepbegeleiding: Rein Gerritsen

WaarheidsvindingWetenschapsfilosoof prof. Ton Derksen, bekend van onder meer zijn baanbrekende boeken Lucia de B., De ware toedracht en Leugens over Louwes,  laat zien hoe makkelijk we ons vergissen bij het zoeken naar de waarheid.  We kijken verkeerd, denken verkeerd, zien patronen waar ze niet zijn en ontwikkelen al snel een tunnelvisie. Vooral in de rechtspraak leidt tot problemen. Is er een methode om je ertegen te wapenen? Jazeker, een summerschool waarheidsvinding.

Aanmelden

Programma

Programma


Maandag 30 juli 2012


OCHTEND



9.45-10.30

Ontvangst met koffie/thee


10.30-11.30

Waarheid: begrippen en problemen



- Gaat niet om De Waarheid, maar of het waar is dat Jan K. Katrijn vermoord heeft

- Correspondentietheorie

- Coherentietheorie

- Constructivisme


11.45-12.30

Waarheid: rol in de evolutie



- Kennis van waarheid helpt bij overleven

- Korte uitleg van evolutietheorie: variatie, selectie, retentie

- Enige selectie op ons vermogen om waarheid te kennen: cognitieve vermogens redelijk betrouwbaar, in alledaagse context,

- Ook onvermijdelijk tekortkomingen: snelheid, safety first

- Die tekortkomingen leiden tot valkuilen van alledaagse waarheidsvinding

- Daarnaast ook theoretische valkuilen

- Voor juristen probleem: strafrechtcontext =/= alledaagse context

Besproken valkuilen van alledaagse waarheidsvinding

(1) Ideaal van naakte feiten

(2) Verleiding van passend bewijsmateriaal

(3) Natuurlijke conserverende instincten

(4) Praktische conserverende praktijken

(5) Illusies van waarschijnlijkheid


MIDDAG



14.30-16.00

Ideaal van naakte feiten: zoeken en zien



- Zoeken: gericht, daardoor onvermijdelijk beperkt

- Cruciaal voor resultaat welke zoekmethode wordt gebruikt

- Zien: theorie-geladenheid, genetisch meegegeven theorieën,

- Andere theorieën doen ons anders zien

- Rol van alternatieve scenario’s

video van crime scene: hoeveel onthoudt een getuige?

16.15-17.00

Verdieping

groepsdisccusie


Vragen: o.a. wanneer we de waarheid niet kunnen kennen, hoe kunnen we dan nog zinvol over de waarheid spreken?


17.00

Invullen van vragenlijst betreffende film over crime scene

Groep I





AVOND



20.00-21.30

De lessen uit de zaak Lucia de Berk

concrete zaak


- De “naakte feiten” in de zaak Lucia de B.

- Probleem van deskundigen (1e keer)

- Verkeerde waarschijnlijkheid (voorbereiding voor donderdag)

- Retorische trucs

lezing en discussie

 


Dinsdag 31 juli 2012


OCHTEND



9.30-10.45

Ideaal van de naakte feiten: duiden en wegen


11.00-11.30

Welke argumenten zijn geldig?

3 opdrachten

11.45-12.30

Verleiding van Passend Bewijsmateriaal



- Rol van discriminerend bewijsmateriaal

- Rol van alternatieve scenario’s

- Rol van structurele blokkade


MIDDAG



14.30-15.15

Cognitieve geslotenheid


15.30-16.00

vervolg


16.15-17.00

Praktische voorbeelden

groepen

17.00

Invullen van vragenlijst betreffende film over crime scene door Groep II


AVOND



20.00-21.30

De lessen uit de zaak Louwes

concrete zaak


- Overwaardering van DNA-resultaten

- Verleiding van passend bewijsmateriaal

- Heuer-methode 

- Probleem van deskundigen (2de keer)

- Leugenachtigheid als belastend bewijs. Waarachtigheid als ontlastend bewijs?

lezing en discussie

 


Woensdag 1 augustus 2012


OCHTEND



9.30-11.15

Praktische conserverende praktijken



- Tijdsdruk

- Eer

- Idee dat rechtszekerheid ermee gediend is

- Criteria voor goede officier bij sollicitatie

- Tevredenheid over Nederlandse strafrechtssysteem

- Verleiding van Hoger Goed


11.30-12.30

De praktijk van een rechter

gastspreker: rechter




MIDDAG



14.30-15.15

Innocence project U.S.A.



- Oorzaken van fouten

- Nederlandse situatie (CEAS)


15.30-17.00

Voorbereiding film 12 angry men



- juryrechtspraak versus beroepsrechter

- overtuigen van rechter versus overtuigen van medejuryleden

lezing en discussie




AVOND



20.00-21.15

Twelve angry men

film


Korte inleiding en film zelf


21.30-22.00

Algemene discussie

discussie

 


Donderdag 2 augustus 2012


OCHTEND



9.30-11.15

Illusies van waarschijnlijkheid



- Prosecutor’s Fallacy  (Lucia de Berk)

- Waarschijnlijkheid van alle scenario’s (zaak Henk Haalboom)

- Beginwaarschijnlijkheid (Pokerscène uit The Sting)

opdrachten tijdens college

11.30-12.30

Praktijk van de rechercheur

gastspreker




MIDDAG



14.30-15.00

Zaak Olaf Hamers



Algemene bespreking van de zaak


15.00-16.00

Groepsdiscussies op basis van genoemde data

groepsdiscussie


Vragen:

- wat zou je als ontlastend beschouwen?

- waarom oordeel je als je doet? wat zijn je argumenten?


16.15-17.00

Nieuw bewijsmateriaal

groepsdiscussie




AVOND



20.00-20.30

Afsluitende algemene discussie over de zaak Hamer

discussie

20.30-22.00

Waarheidsvinding in Nederlandse strafrechtsituatie



- Rol van argumentatie

- Twee bewijsmiddelen + overtuiging

- Beyond reasonable doubt (Corstens, Cleiren, Knigge, Bolhaar)

- Percentage fouten in strafrecht

- Herzieningsraad

- Vergelijking met Duitsland

discussie

 


Vrijdag 3 augustus 2012


OCHTEND



9.30-10.00

Discussie Wat kunnen we eraan doen?

algemene discussie

10.00 – 11.00

 

groepsdiscussie

11.15-12.00

Verzamelde vragen

algemene discussie

12.00-12.30

evaluatie


 

 

 

 

Over Ton Derksen

Ton Derksen

Ton Derksen is hoogleraar wetenschapsfilosofie. Hij publiceerde eerder het spraakmakende boek Lucia de B. dat de aanzet vormde tot een herziening van de zaak tegen deze Haagse verpleegster. In Het O.M. in de fout liet hij zien dat het Openbaar Ministerie op systematische wijze redeneerfouten maakt bij de vervolging van verdachten. In De ware toedracht legt hij uit hoe men deze fouten kan voorkomen: door continu verschillende scenario’s tegen elkaar af te wegen. Een recent boek van hem is Leugens over Louwes (ISVW uitgever, 2011), over de Deventer moordzaak.

De pers over boeken van Ton Derksen

De Ware Toedracht (...) is in één adem uit te lezen. Het gaat over het menselijk tekort bij het waarnemen van de alledaagse werkelijkheid. En het trekt onthutsende conclusies voor rechercheurs, rechters en officieren – uitgerekend zíj blijken het slechtst getraind op het voorkomen van de denk- en waarnemingsfouten waar ieder mens gevoelig voor is.’
NRC
over De ware toedracht

‘Derksen ontrafelt op systematische wijze alle door de rechtbank aangevoerde “wetenschappelijke bewijzen”. Op het eerste gezicht is Derksens boek een wetenschapsfilosofisch gefundeerde aanklacht tegen de ongehoorde vooringenomenheid van het Hof. Het is echter meer dan dat. Het is, zoals de rechtspsycholoog Crombag zei, die bij het boek een nawoord schreef, een uiting van Zivilkourage. Derksen ziet het als zijn burgerplicht om tegen het vonnis in het geweer te treden.
Filosofie Magazine
over Lucia de B.; reconstructie van een gerechtelijke dwaling

‘De grondigheid van de analyse is tegelijk de kracht van het boek.’
De Volkskrant
over Het OM in de fout.

Leugens over Louwes´Hij laat zien dat verdraaiingen van zowel het OM als deskundigen de rechters op het verkeerde been zetten.´
NRC over Leugens over Louwes

´Een doortimmerd werk´
De Pers
over Leugens over Louwes

‘Een nieuw hoofdstuk in de Deventer moordzaak’
Peter van Ingen in Buitenhof over Leugens over Louwes

Aanmelden 

Een week bij de ISVW verblijven is een feest. U krijgt de beste docenten, heerlijke maaltijden, ontmoet geestverwanten en kunt wandelen in de uitgestrekte bossen rond de ISVW. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag om 13.30 uur. Voor een summerschool met overnachtingen bedragen de kosten:

* Arrangement 1: € 895,- (inclusief cursus, koffie/thee, lunchbuffetten en 4x diner + standaard hotelkamer & ontbijtbuffet).

* Arrangement 2: € 975,- (arr. 1 + comfortkamer in de nieuwe hotelvleugel, met o.a flatscreen en balkon).

Voor een week zonder overnachtingen betaalt u € 735,- Drankjes aan de bar zijn tijdens de summerschools van het huis! (Programma is onder voorbehoud van wijzigingen).  

Aanmelden

In het scherm dat u te zien krijgt, graag uw gegevens invullen en uw cursus en arrangement kiezen.

Digitale leeromgeving 

Na aanmelding krijgt u toegang tot de digitale leeromgeving. Hier treft u:
- Teksten en leesadvies. (Niet bij iedere conferentie of cursus worden teksten gelezen.) 
- U treft hier ook het mailadres van uw docenten.